Dekbed wassen: stappenplan, ruimte en temperatuur

Kun je een dekbed zelf in de wasmachine wassen?

Je kunt je dekbed zelf wassen als het etiket én de programmatabel van je wasmachine dat toelaten. Een eenpersoonsdekbed past eerder dan een groot tweepersoons- of lits-jumeauxdekbed, maar formaat alleen beslist het niet. Ook vulling, dikte en onderhoudsetiket tellen mee. Bij wol moet je extra opletten: sommige wollen dekbedden mogen niet in de machine, andere zijn speciaal wasbaar gemaakt.

Bij een tweepersoonsmaat wordt trommelruimte al snel een obstakel. De keuze wasserette of eigen machine gaat dan niet alleen over gemak, maar ook over ruimte, het toegestane programma en de droogmogelijkheden. Hoe je die capaciteit beoordeelt, lees je verderop.

Zelf wassen werkt als etiket en machine het toelaten. Heb je een groot dekbed of een kleine trommel, of is professionele reiniging voorgeschreven? Besteed het dan uit. En kijk meteen even naar je droger of andere toegestane droogplek. Een nat dekbed dat je nergens droog krijgt, is een veel groter probleem dan een droog dekbed dat je niet zelf kunt wassen.

Zelf wassen, wasserette of een professionele reiniger

Thuis wassen vraagt trommelruimte en droogtijd. Een wasserette biedt grotere machines. Een reiniger neemt het wassen of chemisch reinigen over.

Schuif de tabel opzij om ook tijd en kosten te vergelijken.

Vraag de reiniger naar methode, prijs voor jouw maat en doorlooptijd. Wassen met water en chemisch reinigen (vaak “stomen” genoemd) zijn verschillend. De cirkel op het etiket hoort bij professionele reiniging; letters en eventuele strepen geven de behandeling nader aan. Laat de reiniger het etiket beoordelen.

Hoeveel kilo moet je wasmachine hebben?

Er bestaat geen vast aantal kilo’s waarmee ieder tweepersoonsdekbed past. Een machine van 8, 9 of 10 kg kan meer ruimte bieden, maar die getallen horen bij de maximale capaciteit voor een bepaald programma. Voor dekbedden kan een veel lagere limiet gelden. Kijk dus eerst naar de programmatabel van jouw machine.

In een Miele-handleiding geldt voor het dekbedprogramma bijvoorbeeld maximaal 2,5 kg en 1 dekbed van 220 × 200 cm. Dat is geen algemene norm, maar laat zien waarom een groot getal op de voorkant niet genoeg zegt. Een andere machine kan andere maten, vullingen of gewichten toestaan.

Die kilo’s slaan op droge was. Dat maximum blijft belangrijk, maar daarnaast telt het volume. Het dekbed moet volgens de beladingsinstructies in de trommel passen en tijdens het wassen kunnen bewegen. Prop het er niet in omdat de deur nét dicht kan. Een nat dekbed is veel zwaarder. Houd je daarom ook aan de voorgeschreven behandeling en centrifugestand.

Het vulgewicht op de verpakking van je dekbed is het gewicht van de vulling, niet van het hele dekbed. De warmteklasse zegt hoe warm het dekbed slaapt. Aan deze gegevens zie je dus niet of het dekbed wasbaar is of binnen de belading van je machine past. Ook een dun zomerdekbed kan professionele reiniging vragen.

Wat betekenen de symbolen op het waslabel?

Het getal in de wastobbe is de hoogste temperatuur die mag, niet de temperatuur die je altijd moet gebruiken. Staat er 60? Dan mag je tot 60 °C gaan, met de aangegeven behandeling. Je hoeft niet bij iedere gewone wasbeurt op die hoogste temperatuur te wassen. Een gericht hygiëneadvies kan wel om die temperatuur vragen.

Het wassymbool geldt voor het hele dekbed: de vulling, de buitenstof (de tijk) en de afwerking. Het zegt niets over de vraag of jouw trommel groot genoeg is. Controleer dus beide: eerst het etiket, daarna de machine.

De gebruikelijke onderhoudssymbolen volgen het internationale systeem van ISO 3758. Een hand in de tobbe betekent handwas. Neem niet aan dat een willekeurig wolprogramma daarvoor geschikt is. Een kruis verbiedt de afgebeelde behandeling. 1 streep onder de tobbe vraagt om een milde behandeling, 2 om een zeer milde behandeling.

Die strepen gaan dus over de hele behandeling, niet alleen over de centrifugeknop. Koppel ze aan een passend programma volgens de machinehandleiding. De droger heeft een eigen symbool: een vierkant met een cirkel, met daarin eventuele stippen voor de droogtemperatuur. Een wastemperatuur vertelt je niet hoe heet je daarna mag drogen.

Een dekbed wassen: stap voor stap

Wassen is op zich niet ingewikkeld. Je moet alleen vooraf weten welke behandeling jouw dekbed mag hebben. Er is geen universele grens van 800 toeren: de juiste stand hangt af van etiket, vulling en programma. Controleer ook de naden voordat je begint. Door een gaatje kan vulling uit het dekbed komen.

Heeft je machine een dekbedprogramma? Kijk in de programmatabel voor welke vulling, maat en belading het bedoeld is. De naam alleen is niet genoeg: in de geraadpleegde Miele-handleiding is dit programma bijvoorbeeld voor dons en veren. Een wasbaar wollen dekbed kan juist een wolprogramma vragen. Staat er geen geschikte combinatie van vulling, programma en belading vermeld, vraag de fabrikant om advies of laat het dekbed reinigen.

1. Lees het onderhoudsetiket, controleer naden en plan hoe je het dekbed daarna volledig droog krijgt.
2. Controleer de toegestane maat en belading van het programma. Leg het dekbed volgens de handleiding in de trommel. Prop het niet vast.
3. Kies een programma dat past bij de aangegeven behandeling en vulling. Overschrijd de temperatuur op het etiket niet.
4. Gebruik wasmiddel dat geschikt is voor de vulling. Heeft de dekbedfabrikant een eigen doseeradvies, volg dat dan. Houd anders de dosering op het wasmiddel aan. Laat wasverzachter weg als die wordt afgeraden.
5. Kies de toegestane centrifugestand volgens dekbedetiket en machinehandleiding.
6. Gebruik extra spoelen als de onderhoudsinstructie dat vraagt of als er middel achterblijft.
7. Haal het dekbed na afloop uit de machine en begin met de toegestane droogmethode.

Blijft er wasmiddel achter in het dikke dekbed, dan kan een extra spoelgang helpen. Minder doseren dan voorgeschreven is geen algemene oplossing. Sommige dekbedfabrikanten geven juist een eigen, lagere hoeveelheid aan. Volg die instructie in combinatie met een passend middel. Bij dons en wol telt de geschiktheid van het middel extra zwaar.

Op hoeveel graden was je een dekbed?

De vulling geeft een richting, het etiket de grens. Er zijn synthetische én donzen dekbedden die op 60 °C mogen. Zo staat IKEA voor een van zijn donzen dekbedden maximaal 60 °C toe. Voor een speciaal wasbaar wollen dekbed schrijft Texeler juist een wolprogramma tot 40 °C voor. Trek zo’n voorbeeld niet door naar elk dekbed van hetzelfde materiaal.

Voor een gewoon opfrisbeurtje is niet altijd de hoogste toegestane temperatuur nodig. Is er een specifieke hygiënereden, volg dan het bijbehorende advies voor temperatuur én programma. Alleen “60” op het scherm maakt ieder kort of zuinig programma nog niet gelijkwaardig. Kies ook dan een behandeling die het dekbed verdraagt.

Huisstofmijten doden en de stoffen uitspoelen die allergische klachten kunnen geven, zijn 2 verschillende dingen. Onderzoek laat zien dat wassen op lagere temperatuur allergenen kan verwijderen zonder alle levende mijten te doden. Daaruit volgt niet dat 40 °C voor ieder dekbed hetzelfde resultaat of dezelfde gezondheidswinst geeft. Koeler wassen kan dus nuttig zijn, maar vervangt niet automatisch een gericht allergieadvies.

Bij huisstofmijtallergie maakt Thuisarts onderscheid: lakens, slopen en overtrekken elke 2 weken op 60 °C, en dekbedden, kussens en dekens elke 6 weken op 60 °C. Kies daarvoor textiel dat die behandeling toestaat. Kan jouw dekbed er niet tegen, bespreek een passende oplossing met je zorgverlener. Alleen het overtrek heet wassen is niet hetzelfde als ook de vulling behandelen.

Wat verdraagt jouw vulling: dons, wol, synthetisch of zijde?

De ene synthetische vulling is de andere niet, en dat geldt ook voor natuurlijke materialen. Gebruik deze verschillen als aandachtspunt bij het lezen van het etiket. Ze zijn geen vervanging van de onderhoudsinstructie.

• Synthetisch (polyester): vaak thuis wasbaar, maar controleer temperatuur, programma en droogvoorschrift. Neem niet automatisch het katoenprogramma.
• Dons en veren: kan thuis als etiket en machine dat toestaan. Zowel wassen als volledig drogen telt. Sommige fabrikanten schrijven een droger voor.
• Wol: kan krimpen of vervilten bij een verkeerde behandeling. Sommige uitvoeringen zijn machinewasbaar. Laat een niet-wasbare variant volgens het etiket reinigen.
• Zijde en kapok: volg strikt het etiket en vraag bij onduidelijkheid de fabrikant of een gespecialiseerde reiniger om advies.

Ontbreekt het etiket of is het onleesbaar, ga dan niet gokken op basis van alleen de vulling. Vraag met merk en uitvoering de onderhoudsinstructie op. Een duur dekbed is een slechte plek om een programma op goed geluk uit te proberen.

Drogen is de flessenhals, niet het wassen

Controleer vóór het wassen ook je droogplek. Staat het etiket drogen in de machine toe, dan moet het dekbed ook daar binnen de voorgeschreven belading passen en kunnen bewegen. Luchtdrogen is een andere methode en moet eveneens bij de vulling passen. Voor sommige donzen dekbedden schrijft de fabrikant juist drogen in de machine voor.

Drogen kan meerdere cycli of veel uren vragen. Haal het dekbed volgens de onderhoudsinstructie tussendoor uit de droger en schud het op. Voel op verschillende plekken: de buitenkant kan eerder droog lijken dan de vulling binnenin. Drogerballen kunnen bij sommige donzen dekbedden helpen. Gebruik ze alleen als dekbed- en drogerinstructies dat toelaten. Hetzelfde geldt voor tennisballen.

Plan het op een dag dat je thuis bent en begin vroeg. Dit is geen klus die je vlak voor bedtijd nog even afvinkt. Hoe lang het duurt, hangt af van vulling, grootte, centrifugeren en droogmethode. Gebruik of berg het pas op als het overal droog is, en zorg zo nodig voor een ander dekbed voor die nacht.

Klonterig of muf uit de was: wat ging er mis?

Klonten kunnen verschillende oorzaken hebben. Zit er nog vocht in de vulling? Ga dan verder met de toegestane droogmethode en verdeel de vulling voorzichtig als de onderhoudsinstructie dat toestaat. Is het dekbed droog maar blijft het stug, dan kunnen wasmiddelresten meespelen. Dat is een mogelijkheid, geen diagnose.

Bij vermoedelijke wasmiddelresten kan opnieuw spoelen helpen, mits het dekbed die behandeling verdraagt en daarna weer volledig wordt gedroogd. Een muffe geur kan op achtergebleven vocht wijzen, maar ook op onvoldoende reiniging of vervuiling in de machine. Blijft de geur terugkomen, laat het dekbed beoordelen. Alleen steeds langer drogen lost niet ieder probleem op.

Blijft de vulling plat terwijl het dekbed droog is en je het hebt opgeschud? Dan kan slijtage meespelen, maar ook verschoven vulling of schade door de behandeling. Een versleten vulling krijgt zijn veerkracht niet door extra spoelen terug. Laat bij twijfel de oorzaak beoordelen voordat je nogmaals wast of meteen een nieuw dekbed koopt.

Hoe vaak moet een dekbed in de was?

Er is geen wasritme dat voor ieder dekbed klopt. 2 tot 4 keer per jaar is een veelgenoemde vuistregel, maar het onderhoudsadvies, gebruik en eventuele allergie kunnen daarvan afwijken. Een overtrek vangt veel zweet en huidschilfers op, waardoor de vulling zelf minder snel vuil wordt. Slaap je onder het dekbed zonder overtrek, controleer dan eerder of het vuil of klam is.

Aan 4 signalen merk je dat het toch eerder tijd is:

• Je ruikt een muffe of zurige geur als je het dekbed opschudt of het overtrek eraf haalt.
• Er zitten gelige zweet- of vlekranden op de tijk, meestal bij het hoofdeinde.
• Het dekbed voelt klam aan, ook na een dag luchten.
• Je hebt eronder geslapen zonder overtrek, of er is iets op gemorst.

Bij huisstofmijtallergie gelden andere adviezen. Houd de vulling en het overtrek daarbij uit elkaar: de tweewekelijkse wasbeurt uit het advies hierboven gaat over lakens, slopen en overtrekken. Voor dekbedden noemt Thuisarts 6 weken. Was het dekbed dus niet automatisch even vaak als de lakens en het overtrek.

Tussen twee wasbeurten door helpt luchten. Sla je dekbed ’s ochtends open, zodat het vocht van de nacht kan ontsnappen, en ventileer de kamer. Luchten vervangt geen noodzakelijke reiniging, maar je hoeft ook niet uit gewoonte vaker te wassen dan het onderhoud vraagt. Een overtrek is eenvoudig onderhoud. Was overtrek en lakens volgens hun eigen etiket en pak vlekken op de tijk alleen aan met een methode die het dekbed verdraagt.