Energiezuinige wasmachine: kosten en advies

Wat maakt een wasmachine energiezuinig?

Een groot deel van de stroom van een warme was gaat naar het verwarmen van water. Minder water opwarmen en op een lagere temperatuur wassen kan dus veel schelen. Maar alleen liters tellen is te simpel: ook temperatuur, tijd, beweging en het wasresultaat horen bij de vergelijking.

De techniek helpt daarbij. Een koolborstelloze motor heeft geen koolborstels die slijten, maar het verbruik en geluid beoordeel je aan de hele machine. Een beladingssensor past het programma aan de lading aan. Eco 40-60 combineert een lagere werkelijke temperatuur met meer wastijd. Het is bedoeld voor normaal vervuild katoen dat volgens het waslabel op 40 of 60 °C gewassen mag worden.

Maar zet dit in de juiste volgorde. Wat jij doet, kan zwaarder wegen dan een klein verschil tussen twee machines. Een hete was vraagt meer verwarmingsenergie dan een koelere. De temperatuurknop verdient daarom minstens zoveel aandacht als de letter op het label. Hoe groot het verschil is, zie je in de programmatabel van jouw machine.

Kijk ook door de reclame heen. Een merknaam of een programma met “eco” erin vertelt niet hoeveel het apparaat bij jouw was verbruikt. Kijk naar het kWh-getal per 100 Eco-beurten, de liters en het vulgewicht, en daarna naar de programma’s die je werkelijk gebruikt.

Wat zijn de voor- en nadelen van een energiezuinige wasmachine?

Een zuinige machine kan stroom besparen, maar een A-label zegt niets rechtstreeks over de levensduur, aanschafprijs of waterrekening. Daar kijk je apart naar. Het zuinige Eco-programma vraagt bovendien vaak een flink deel van de ochtend of middag. Of dat de moeite waard is, hangt vooral af van hoe vaak en hoe je wast.

Voordelen

1. Lagere verbruikskosten: in de rekenvoorbeelden hieronder kost combinatie 1 ongeveer € 48 per jaar aan stroom en water, tegenover € 79 voor combinatie 5. Dat is zo’n € 31 verschil bij 200 beurten, € 0,27/kWh en € 2,70/m³. Dit zijn gekozen verbruiken en tarieven, geen vaste bedragen voor energieklassen.

2. Geen koolborstels om te vervangen: veel moderne machines hebben een koolborstelloze motor. Dat scheelt één slijtageonderdeel. Het is geen garantie dat ook pomp, lagers of elektronica langer meegaan.

3. Zuinig én stil is mogelijk: bekijk het centrifugegeluid op het label apart. Een zuinige motor maakt niet ieder geluid van de machine stil. Wat de cijfers betekenen lees je bij de stille wasmachine in decibel.

4. Past zich aan de lading aan: een beladingssensor kan water, energie en tijd bijstellen. Dat helpt bij een kleinere beurt, maar halve belading betekent niet automatisch half verbruik. Een passend gevulde trommel blijft een goed uitgangspunt.

Nadelen

1. Een meerprijs komt niet vanzelf terug: € 100 extra bij € 6 tot € 10 jaarlijkse besparing vraagt ongeveer 10 tot 17 jaar. Was je weinig, dan duurt het nog langer. Dat is een rekensom, geen voorspelling van de levensduur. En een A-model is niet altijd duurder dan een B-model.

2. Lange wasbeurten: een volle Eco 40-60-was duurt bij de 5 modellen hier ongeveer 3 uur en een kwartier tot bijna 4 uur. Andere programma’s kunnen korter zijn, met andere belading en verbruiken. Past die lange beurt niet in je dag, vergelijk dan ook die standen.

3. Vervangen vraagt een grotere rekensom: alleen een klein verschil in verbruik is vaak geen reden om een werkende machine weg te doen. Reken aanschaf, eventuele reparatie en verwacht gebruik samen door. Bij een zeer oude, veel gebruikte machine kan de afweging anders uitvallen.

Verbruik, jaarkosten en terugverdientijd

Wat je per jaar betaalt, reken je uit met de verbruikscijfers en je eigen wasritme. Hieronder staan 6 rekenvoorbeelden naast elkaar, van ongeveer € 48 tot € 90 per jaar. Ze laten zien hoe stroom en water samen optellen. Het zijn geen gemiddelde machines en geen vaste waarden voor label A tot en met F.

De tabellen rekenen met € 0,27 per kWh, € 2,70 per m³ water en 200 wasbeurten per jaar. Dat zijn rekenaannames uit het rekenvoorbeeld, geen actuele tariefmeting. Gebruik voor jouw rekening de verbruiksafhankelijke prijzen op je eigen contract. Vaste kosten veranderen niet doordat je één was minder draait.

Stroomverbruik: 6 rekenvoorbeelden

Het energieverbruik van een wasmachine staat op het label in kilowattuur per 100 gewogen Eco 40-60-beurten. Dat combineert metingen met verschillende beladingen. Bij andere programma’s kan het verbruik hoger of lager zijn. Vergelijk ook de hoeveelheid was die erin mag.

200 beurten · € 0,27/kWh · € 2,70/m³. Schuif opzij voor alle kolommen.

Bij 100 beurten per jaar halveer je deze bedragen. 2 keer per week is 104 beurten. 4 keer per week is 208. De tabel met 200 beurten zit dus dicht bij 4 wassen per week.

Waterverbruik: dezelfde zes voorbeelden

Het waterverbruik per wasbeurt staat als gewogen aantal liters op het label. Dat is een eigen meetwaarde: energieklasse A schrijft geen vast aantal liters voor. Per beurt kan het verschil klein lijken, maar over 200 beurten telt het aan.

200 beurten · € 0,27/kWh · € 2,70/m³. Schuif opzij voor alle kolommen.

In het eerste voorbeeld gaat bijna de helft van de verbruikskosten naar water: € 22,68 tegenover € 25,38 voor stroom. Het verschil tussen voorbeeld 1 en 6 zit juist voor bijna vier vijfde in de energie: € 32,94 aan stroom tegenover € 8,64 aan water. Voor andere machines en tarieven kan die verdeling anders zijn.

Totale jaarkosten en onderlinge verschillen

200 beurten · € 0,27/kWh · € 2,70/m³. Schuif opzij voor alle kolommen.

Berekend met de gekozen verbruiken hierboven, 200 beurten, € 0,27/kWh en € 2,70/m³. De 6 combinaties zijn illustratief. Ze leggen geen verbruik vast voor een bepaalde energieklasse of trommelmaat. Jouw programma, belading en tarieven bepalen de uitkomst.

Hoe lees je het energielabel van een wasmachine?

Op het label vind je energieklasse A tot G, kWh per 100 Eco 40-60-beurten, gewogen waterverbruik per beurt, vulgewicht, duur van een volle Eco-was, centrifugeklasse A tot G en centrifugegeluid met geluidsklasse. A is de zuinigste officiële klasse en G de minst zuinige. Scan de QR-code op het label om de productgegevens in de Europese database EPREL te bekijken. De nieuwe schaal geldt sinds 1 maart 2021. Het oude A+++ kun je niet één op één omzetten: de meetmethode is mee veranderd.

Gebruik deze leesregels bij het energielabel:

• Die kWh gelden per 100 gewogen Eco-beurten, niet per jaar. Deel door 100 en vermenigvuldig met jouw aantal beurten voor een indicatie. 2 keer per week is ongeveer 104 beurten. Je echte programma’s en belading kunnen anders uitpakken.
• Vergelijk eerst een passende trommelmaat. kWh per 100 beurten delen door het maximale vulgewicht geeft geen exact verbruik per kilo van een volle was: de labelwaarde combineert volle en gedeeltelijke belading. Voor dat detail kijk je naar de afzonderlijke verbruiksmetingen in de handleiding.
• Controleer de duur van Eco 40-60. Past 3 tot 4 uur niet in je dag, dan is de besparing van dat programma voor jou minder bruikbaar.
• De centrifugeklasse telt bij het drogen. Minder restvocht kan een droger werk besparen. Aan de lijn beïnvloedt het vooral droogtijd en eventueel kreuken. Beoordeel daarbij ook materiaal, weer en droogruimte.

Het toerental en het restvochtpercentage zoek je in de productspecificaties. Wat een hoger toerental precies doet, lees je op onze pagina over 1400 of 1.600 toeren centrifugeren.

Eén belangrijke kanttekening: het label gebruikt Eco 40-60 als meetbasis. Kies je meestal andere programma’s, bekijk dan hun verbruik en beladingslimiet. Een korte stand kan per beurt weinig gebruiken, maar ook veel minder was aankunnen. “Kort” betekent dus niet vanzelf “zuinig per kilo”.

Is het eco-programma echt zuiniger, ook al duurt het 3 uur?

Ja, lang draaien en weinig stroom gebruiken kunnen prima samengaan. Eco 40-60 gebruikt tijd om met een lagere werkelijke temperatuur te wassen. Milieu Centraal noemt gemiddeld ongeveer een kwart minder stroom dan een gewoon katoenprogramma met dezelfde temperatuuraanduiding. Dat is een gemiddelde uitleg, geen vaste besparing voor iedere machine of lading.

Die looptijd is wel het nadeel. Soms duurt een volle Eco-was bijna 4 uur. Dat vraagt om planning, want even snel een wasje tussendoor gaat niet. Het programma is voor normaal vervuild, geschikt katoen. Bij ander textiel, hardnekkig vuil of specifieke hygiëne-eisen kies je een programma dat daar echt bij past.

Eco 40-60 is ook de meetlat van het energielabel. Gebruik je het bijna nooit, dan is dat label minder representatief voor je eigen rekening. Kijk vóór je koopt hoe lang het duurt en welke andere standen je nodig hebt. De naam betekent niet dat het wasgoed een volledige was op 60 °C krijgt.

Op welke temperatuur kun je wassen zonder in te leveren op schoon en hygiëne?

Voor gewone dagelijkse was is 30 °C vaak genoeg, als textiel, vervuiling en wasmiddel dat toelaten. Een lagere temperatuur scheelt verwarmingsenergie. Hoeveel precies verschilt per programma en belading.

Bij lage temperaturen worden niet alle ziekteverwekkers voldoende aangepakt. Voor bijvoorbeeld vaatdoeken of wasgoed dat met ontlasting of braaksel is vervuild, kan een echte 60 °C-was nodig zijn. Volg het textiellabel en eventuele hygiëne-instructies bij ziekte. Eco 40-60 is daarvoor geen automatische vervanger. Kies ook een passend wasmiddel. Voor gewoon vuil op lage temperatuur is de dosering en werking van het middel van belang.

Je kunt het effect wel met een voorbeeld laten zien. Stel dat jouw hete programma 3 keer zoveel energie vraagt als de koelere beurt. Schuif je 1 op de 10 identieke ladingen naar die hete stand, dan stijgt het totaal met een vijfde. Dat is een rekensom met een aanname. Een noodzakelijke hygiënewas blijft nodig. Bespaar liever bij de beurten die zonder kunnen.

Was je vrijwel alles koud, volg dan ook het warme onderhoudsprogramma of reinigingsvoorschrift van de fabrikant. Meer over welk programma bij welk wasje hoort, lees je bij de wasprogramma’s van een wasmachine.

Waar let je op bij het kiezen van een energiezuinige wasmachine?

Let op de passende trommelmaat, concrete verbruikswaarden, programmaduur en het gebruiksgemak. De labelletter helpt bij vergelijken, maar vertelt niet wat een hogere aanschafprijs jou oplevert. Hieronder staan de vragen voor de winkel, gevolgd door 5 herkenbare thuissituaties.

1. Energieklasse en verbruik: vergelijk de labelwaarden van machines die bij je lading passen. De klasse houdt rekening met capaciteit. De gewogen kWh-waarde is niet hetzelfde als het verbruik van één volle trommel. Kijk voor die uitsplitsing in het productinformatieblad en de handleiding.

2. Vulgewicht: 6 tot 7 kg kan passen bij kleine ladingen en 8 tot 9 kg bij grotere. Weeg het droge wasgoed dat je normaal samen wast, bijvoorbeeld met een personenweegschaal: weeg jezelf met en zonder wasmand en trek ook het gewicht van de lege mand af. Doe dit apart voor kleding, beddengoed en handdoeken. Houd vervolgens de beladingslimiet van je gekozen programma aan, want die kan lager zijn dan het maximale vulgewicht. Meer uitleg staat bij het vulgewicht van een wasmachine. Te groot geeft kleine ladingen. Te klein kan extra beurten betekenen.

3. Programmaduur van Eco 40-60: de duur voor volle belading staat op het label. Past die niet in je dag, kijk dan vóór aankoop naar de tijd en het verbruik van je alternatieven.

4. Centrifugeresultaat (klasse A tot G): dit telt extra als je een droger gebruikt. Ook aan de lijn doet restvocht ertoe voor de droogtijd. Houd de grenzen voor je textiel aan.

5. Wasprogramma’s: kijk of er korte, koude en ecologische wasprogramma’s op zitten, plus programma’s voor beddengoed, sportkleding of allergieën.

6. Beladingssensor en automatische dosering: een sensor helpt het programma aanpassen. Doseerautomatiek helpt met de hoeveelheid middel. Het zijn verschillende functies. Controleer de instelling voor middel en waterhardheid, en of je voor andere middelen een handmatig vak kunt gebruiken.

7. Bouwkwaliteit en reparatie: kijk naar constructie, bereikbare onderdelen, service en waterbeveiliging. Een rvs trommel, metalen buitenkant of koolborstelloze motor is op zichzelf geen levensduurgarantie. Juist hoelang je de hele machine kunt gebruiken bepaalt mede of een meerprijs zin heeft.

8. Geluidsniveau in decibel: belangrijk als de machine in of naast je woonkamer staat. De grenzen staan op onze pagina over een stille wasmachine.

9. Merkspecifieke functies: denk aan ProSteam en ÖKOMix van AEG, i-DOS van Bosch en Siemens en QuickDrive van Samsung. Beoordeel wat ze doen, niet hoe ze heten. Een “eco”-claim in een programmanaam zegt niets over het kWh-getal per beurt.

4 mogelijkheden naast elkaar

De tabel vergelijkt 4 keuzes. Daaronder volgen 5 thuissituaties. Begin bij je eigen was, niet bij de duurste machine.

Schuif opzij voor alle kolommen.

Welk advies past bij welk huishouden?

• 1 of 2 personen, weinig wasbeurten: bekijk eerst je wasgedrag en de staat van je huidige machine. Koop je nieuw, weeg dan je gebruikelijke droge lading. Een compacte trommel kan passen, maar veel beddengoed of sportwas verandert dat. Bij weinig beurten verdient een meerprijs zich langzamer terug, niet per definitie nooit.
• Gezin dat vaak volle beurten draait: verbruiksverschillen tellen vaker mee. 8 of 9 kg kan passen, maar kijk naar de partijen die je apart wast. Bij 300 beurten telt het jaarlijkse verschil anderhalf keer zo zwaar als in onze tabel met 200 beurten.
• Je gebruikt een droger: let dan op de centrifuge-efficiëntieklasse. Komt je was droger uit de trommel, dan hoeft de droger minder vocht te verwijderen. Hoeveel stroom dat bespaart, hangt ook af van het type droger en het droogprogramma.
• Je hangt alles aan een rek: een lager toerental kan voor geschikt textiel prettig zijn en kreuk beperken, maar de was blijft natter. In een kleine, vochtige ruimte of bij slecht droogweer kan verder centrifugeren juist helpen.
• Weinig ruimte: een was-droogcombinatie kan een reële optie zijn. Vergelijk dan de volledige was-droogcyclus, de kleinere droogcapaciteit en je droogfrequentie. Twee losse apparaten kunnen zuiniger zijn als je daar plaats voor hebt.

Hoe was je zelf energiezuiniger?

4 gewoontes verdienen aandacht voordat je voor een klein labelverschil een nieuwe machine koopt. Je kunt ze ook met je huidige machine toepassen.

1. Was op een lagere temperatuur waar dat kan: kies een programma en middel die passen bij vuil en textiel. Bewaar een echte warme was voor wat die nodig heeft. De voorbeelden hierboven laten zien waarom die temperatuurknop ertoe doet.

2. Vul passend: verzamel was die samen mag en houd de maximale lading van het gekozen programma aan. Een katoenwas kan veel voller dan wol of fijne was. Een handbreed ruimte is hooguit een hulpmiddel, geen maat voor alle stoffen en trommels.

3. Geef Eco de tijd: gebruik Eco 40-60 voor geschikt, normaal vervuild katoen. De lange draaitijd is juist onderdeel van de zuinige aanpak. Kijk vooruit wanneer de was klaar moet zijn.

4. Centrifugeer zoals je droogt: bij een droger helpt goed ontwaterde was. Kies een hoge stand voor zover textiel en programma die toelaten. Aan een rek kun je lager proberen, maar weeg extra droogtijd en vocht in huis mee.

Nog twee dingen, als je situatie het toelaat. Heb je zonnepanelen, plan de was dan waar mogelijk tijdens eigen opwek. Wat dat financieel scheelt hangt van je contract af. En doseer wasmiddel volgens verpakking, waterhardheid, lading en vervuiling. Te veel schuim kan extra spoelen uitlokken. De dop is een maatbeker, geen voorstel om hem altijd helemaal vol te gieten.

Onderhoud, levensduur en veelgestelde vragen

Hoe lang je een machine kunt blijven gebruiken, bepaalt mede of een meerprijs terugkomt. Er is geen vaste levensduur die voor elk apparaat geldt. Houd filter en lade schoon volgens de handleiding, maak het deurrubber droog en laat vocht ontsnappen. Volg bij veel koud wassen het warme reinigingsadvies van de fabrikant. Ontkalk alleen wanneer dat nodig en toegestaan is. Bekijk het onderhoudsschema.

Vervangen, doorgebruiken of repareren?

Een klein verbruiksverschil is op zichzelf weinig reden om een werkende machine te vervangen. Bij een zeer oud apparaat dat vaak draait kan de besparing groter zijn. Vergelijk doorgebruiken, repareren en nieuw kopen over dezelfde periode.

Zo maak je de afweging:

1. Kijk eerst wat je machine nu verbruikt. Gebruik eventueel een geschikte, voor het aansluitvermogen toegelaten verbruiksmeter en meet meerdere vergelijkbare wasbeurten. Vergelijk dezelfde soort lading en wasprestatie. Een oude jaarwaarde op een A+++-label kun je niet rechtstreeks naast de nieuwe waarde per 100 Eco-beurten leggen.
2. Reken het verschil per jaar uit. Verschil in kWh per beurt × jouw aantal beurten × je kWh-prijs. Tel een bekend verschil in water apart op. Gebruik zo mogelijk de programma’s die je werkelijk gaat draaien.
3. Kijk naar dezelfde gebruiksperiode. Neem bijvoorbeeld 3 jaar en € 40 besparing per jaar: dat is € 120. Daaruit volgt niet dat elke reparatie onder € 120 beter is. Een nieuwe machine kost ook geld. Vergelijk reparatie plus gebruik met aanschaf plus gebruik, en houd rekening met onzekerheid over nieuwe storingen en resterende levensduur.

Een duidelijke, betaalbare storing kan repareren aantrekkelijk maken. Denk aan een pomp of deurrubber. Schade aan kuip of lagers kan meer werk kosten, maar dat hangt van de constructie af. Vraag vooraf een prijsindicatie en bespreek de verdere staat van de machine.

Weeg ook grondstoffen en energie voor een nieuw apparaat mee. Tegelijk kan het gebruik bij een oude stroomvreter zwaarder wegen dan de productie. Er is dus geen vaste milieugrens op basis van leeftijd alleen. Zoek bij je eigen gemeente of energieloket na of er op dit moment een regeling voor oud witgoed bestaat en welke voorwaarden daarbij horen.