Wasmachine reinigen met azijn of soda: wat is verstandig?

Stap-voor-stap naar een schone wasmachine

Basisonderhoud: maak er een vaste gewoonte van

Kijk bijvoorbeeld maandelijks of er resten in de lade en de manchet zitten. Dat betekent niet dat er elke maand azijn of soda in moet. Voor een lege onderhoudswas volg je de melding op de machine of de frequentie in de handleiding. Veel wassen of vooral lage temperaturen kan extra aandacht vragen.

Zoek in de handleiding bij ‘Reiniging en onderhoud’ naar trommelreiniging. Controleer welk programma je moet kiezen, of een middel nodig is en waar je het toevoegt. Lees op de verpakking hoeveel je per onderhoudsbeurt gebruikt. Gebruik alleen een dosering die voor het reinigen van de lege machine is bedoeld. Ga niet automatisch voor 90 of 95 °C: de temperatuur en dosering moeten bij dat programma én het product passen. Ontbreekt een duidelijk voorschrift, vraag de fabrikant om advies voor jouw model voordat je een middel toevoegt.

Maak losse onderdelen schoon wanneer de machine stilstaat en uitgeschakeld is. Haal de stekker eruit. Laat heet water eerst afkoelen. Een pompfilter open je nooit terwijl er nog een programma draait.

• Filter: een bereikbaar pompfilter zit vaak onderin achter een klepje, maar niet ieder model heeft er een die je zelf kunt openen. Tap eerst het afgekoelde restwater af zoals de handleiding aangeeft. Zet een lage opvangbak en doeken klaar. Haal pluisjes of voorwerpen weg en reinig het uitgenomen filter met water en een zachte borstel. Zet het weer goed vast.
• Rubberen manchet: neem de bereikbare plooien voorzichtig af met een zachte doek en warm water. Haal haren en kleine voorwerpen weg en droog de rand na. Trek de afdichting niet los en gebruik op het rubber geen azijnmengsel zonder toestemming van de fabrikant.
• Zeepbakje: bij een gewone lade kun je vaak een lipje indrukken om hem uit te nemen. Spoel toegestane losse delen schoon en gebruik een zachte borstel voor vakjes en hoeken. Een automatische doseerlade kan elektronica bevatten: zo’n onderdeel mag niet zomaar in een emmer of vaatwasser. Volg de aanwijzingen voor jouw lade.
• Deurglas, scharnieren en randen: verwijder resten met een zachte, licht vochtige doek. Spuit geen middel in scharnieren, sluiting of bediening en droog de gereinigde oppervlakken na.

Zet alles terug en controleer na filteronderhoud de afsluiting. Sommige modellen vragen daarna om water toe te voegen voordat je weer een programma start. Dat staat in de handleiding. Een extra spoelbeurt is alleen nodig als het onderhoudsvoorschrift dat aangeeft. Laat na gebruik deur en lade op een kier als dat veilig kan. Neem wekelijks even de bereikbare rubberrand en de rand van het zeepbakje af. Dat is zo gedaan en voorkomt dat resten zich blijven opstapelen.

Grondig reinigen: voor hardnekkig vuil of geuren

Heb je last van een sterke geur, hardnekkige aanslag of is de basisbeurt al een tijdje overgeslagen? Dan ga je een stap verder. Dit doe je niet maandelijks, maar wanneer het nodig is.

• Zeepbakje en inzetstukken: haal alleen onderdelen uit elkaar die volgens de handleiding los mogen. Gewone kunststof inzetstukken kun je met warm water en een zachte borstel reinigen. Laat ze zo nodig weken als dat is toegestaan. Vergeet de hoekjes, gaatjes en ladeopening niet. Houd elektrische contacten en elektronica van een doseersysteem droog.
• Manchet: bekijk de bereikbare plooien en maak ze voorzichtig schoon. Laat de klemring en bevestiging zitten. Hard schrobben of een geconcentreerde pasta is geen oplossing voor beschadigd rubber. Blijven zwarte plekken zitten, vraag de fabrikant welke behandeling geschikt is. Bij scheuren of lekkage is reinigen alleen niet genoeg.
• Filter: volg dezelfde afkoel- en aftapstappen als hierboven. Zit het filter vast of blijft de machine slecht afpompen, forceer het dan niet. Bekijk de instructies bij een wasmachine die niet afpompt of laat de oorzaak onderzoeken.
• Afvoerslang: kijk eerst naar knikken en de aansluiting op de afvoer. Bij aanhoudende rioollucht kan het probleem ook in de sifon of afvoer zitten. De aansluiting aan de machinezijde kan binnen de behuizing zitten. Maak die niet zomaar los. Volg de modelinstructies of laat een verstopping daar verhelpen.

Laat na handmatig schoonmaken alleen het voorgeschreven onderhoudsprogramma draaien, met een geschikt middel als dat nodig is. Controleer aansluitingen en afsluitingen op lekkage. Keert de geur snel terug, kijk dan ook naar wasmiddeldosering en afvoer. Steeds een hetere was of een extra scheut middel lost een andere oorzaak niet op.

Waarom je wasmachine eigenlijk vies wordt

Hoe vuil, kalk en stank ontstaan

Een muffe lucht kan ontstaan door opgehoopte resten. Veel wassen op lage temperaturen kan daaraan bijdragen, maar het is niet de enige oorzaak. Ook te veel wasmiddel, achtergebleven vocht, een vies filter of een probleem met de afvoer kan meespelen. Alleen uit de geur kun je dus niet afleiden wat er misgaat.

Die grijze, glibberige laag onder de rubberrand heet vetluis. Het is een mix van huidvet, vuil, wasmiddelresten en vocht. Woon je in een gebied met hard water, dan komt daar kalk bij. Die zet zich vast op het verwarmingselement en in de leidingen.

Wat dat betekent in de praktijk: resten kunnen geurtjes en vlekken op je was geven, en vuil in het filter kan het afpompen hinderen. Kalk vraagt vooral aandacht bij hard water en de juiste wasmiddeldosering. Voor je stroomkosten zijn ook programma, temperatuur en belading bepalend.

Wat je er in de praktijk van merkt

Na een onderhoudsbeurt kan de muffe geur minder worden. De rubberrand voelt weer schoon aan en je ziet minder grijze aanslag in de plooien. Dat kun je zelf controleren. Blijft de was vies ruiken of blijven zwarte plekken zitten, zoek dan verder naar de oorzaak. Een frisse geur bewijst niet dat kalk helemaal verdwenen is of dat de machine minder stroom gebruikt.

Wil je weten of jouw aanpak helpt? Bekijk vóór en na het schoonmaken dezelfde plekken: de plooien van de manchet, de lade en het bereikbare filter. Let ook bij de volgende was op geur, zichtbare resten en goed afpompen. Zo zie je of de plekken die je hebt schoongemaakt ook schoon blijven.

Een overgeslagen onderhoudsbeurt betekent niet meteen dat de machine kapot gaat. Blijven geur, vastzittend vuil of afvoerproblemen terugkomen, laat dan de oorzaak onderzoeken. Regelmatig kijken en de juiste onderdelen schoonmaken helpt je problemen eerder op te merken.

Welke middelen je wasmachine echt schoon maken

Azijn of soda: wat doet wat?

Azijn is zuur en kan kalk oplossen. Schoonmaaksoda, oftewel natriumcarbonaat, is basisch en helpt bij het losmaken van vettig vuil. Baking soda is natriumbicarbonaat: een andere, minder sterk basische stof. Die twee soorten soda zijn dus niet met dezelfde dosering uitwisselbaar. Natuurazijn en schoonmaakazijn kunnen bovendien verschillen in concentratie en samenstelling. Een middel dat op één oppervlak werkt, hoeft niet geschikt te zijn voor alle onderdelen van een wasmachine.

Fabrikanten zijn hierover niet eensluidend. Bosch raadt azijn als huismiddel af vanwege mogelijke aantasting van rubber. In algemene schoonmaaktips van AEG worden azijn en soda wel genoemd, naast speciale onderhoudsproducten. Neem daarom de handleiding van jouw model als uitgangspunt. Spreken de tips elkaar tegen, vraag de fabrikant dan of het specifieke middel in jouw machine mag, in welke hoeveelheid en met welk programma. Verdunnen maakt een middel ook niet automatisch geschikt voor een manchet.

Meng azijn nooit met bleekmiddel: daarbij kan chloorgas vrijkomen. Meng ook geen andere reinigers onderling. Azijn en soda reageren met elkaar. Het schuimen is geen bewijs dat je machine schoner wordt. Gebruik een toegestaan middel afzonderlijk en volgens voorschrift. Voor een was-droogcombinatie geldt eveneens de eigen handleiding.

Wanneer kies je een wasmachinereiniger?

Een commerciële wasmachinereiniger kan zinvol zijn, maar lees waarvoor hij bedoeld is. Een reiniger tegen vetresten en geur is niet automatisch ook een ontkalker of desinfectiemiddel. Kies een product dat past bij het probleem en bij jouw machine. Vaatwastabletten zijn geen vanzelfsprekende vervanging: Bosch België raadt ze voor de wasmachine expliciet af. Ga er dus niet vanuit dat een heet, leeg programma ze geschikt maakt.

Wissel middelen niet volgens een vast schema af als de handleiding daar geen aanleiding voor geeft. Een speciaal geformuleerde ontkalker kan bijvoorbeeld citroenzuur bevatten, zoals die van Miele. Dat betekent niet dat losse huishoudelijke zuren met een zelfgekozen dosis hetzelfde product zijn.

*Vergelijk de kosten met de voorgeschreven dosis, niet met zomaar een scheut of handje. Een goedkope verpakking kan per onderhoudsbeurt anders uitpakken. Zonder toegestaan recept kun je geen zinvolle prijs per azijn- of sodabeurt geven.

Heb je zacht water, dan is ontkalken misschien minder vaak nodig. Vuil en wasmiddelresten blijven wel aandacht vragen. Bij hard water kijk je naar de juiste wasmiddeldosering en het ontkalkadvies van de fabrikant. Kies op basis van jouw machine en het probleem dat je ziet.