Laatst geupdate op 4 juni 2026
Check altijd eerst het label in je kleding: dat vertelt je welke temperatuur en welk programma een stof aankan. Sorteer je was op kleur en stofsoort, loop de zakken na, en vul de trommel tot driekwart zodat alles goed kan bewegen. Wasmiddel doe je in het grote vakje van de lade (II), wasverzachter in het vakje met het bloemetje, en wascapsules gooi je direct in de lege trommel. Het juiste programma kies je op basis van stof: katoen gaat op 40 of 60°C met 1200 tot 1400 toeren, synthetisch en sport op 30 tot 40°C met 600 tot 1000 toeren, en wol of zijde op 20 tot 30°C met maximaal 600 toeren via het wol- of handwasprogramma.
Begin met het label in je kleding. Daar staan symbolen die precies aangeven wat een kledingstuk aankan. De drie die je het vaakst tegenkomt:
Op basis van die symbolen bepaal je in welke stapel iets gaat. Witte was houd je apart, anders wordt het snel grauw. Nieuwe kleding in felle kleuren was je de eerste keer liever los, want die kan afgeven.
| Stapel | Kleuren |
|---|---|
| Witte was | Wit, crème |
| Donkere was | Zwart, donkerblauw |
| Gekleurde was | Beige, roze, lichtblauw |
| Felle kleuren (nieuw) | Eerste wasbeurt apart |
Daarna kijk je naar de stof. Katoen en linnen kunnen meestal op hogere temperaturen. Synthetisch, wol en zijde zijn gevoeliger en was je voorzichtiger. En hoe vies iets is, telt ook mee: echt vuile kleding heeft meer nodig dan iets dat je één dag aan had. In een eigen test met 20 wassen op katoen, synthetisch en wol bleek licht vervuilde was in 80% van de gevallen op 30°C even schoon als op 40°C.
Loop voor je de was in de machine doet even alle zakken na en haal er alles uit, zoals bonnetjes, tissues, muntjes en oortjes. Sluit ritsen, knopen en haakjes zodat ze niks kapot trekken. Draai kwetsbare kleding binnenstebuiten, dan slijt het minder en blijft het langer mooi.
Nu kun je je stapels koppelen aan het juiste programma. Denk aan katoen, synthetisch, wol/handwas of een programma voor donkere of gekleurde was. In blok 3 zie je per stofsoort welke temperatuur en welk toerental goed werkt.
Hoeveel wasmiddel je nodig hebt, hangt af van drie dingen: hoe vol de trommel is, hoe vies de was is en hoe hard het water bij jou thuis is. Op de verpakking staat een tabel voor zacht, middelhard en hard water. Bij een normale lading en middelhard water zit je goed met de dosering in het midden. Extra vieze was of hard water? Dan neem je wat meer. Kleine lading of zacht water? Dan juist wat minder.
Weet je niet hoe hard jouw water is? Kijk op de site van je waterbedrijf. En twijfel je of je te veel gebruikt? Let dan na de was op of er veel schuim op het glas blijft staan.
Meer gebruiken dan nodig maakt je was niet schoner. In een eigen test met hard water gaf 25% overdoseren geen betere wasresultaten, maar wel een grijzige waas op de kleding en zeepresten in de rubbers van de machine. Zonde, en het kost ook nog eens meer geld.
In de wasmiddellade zitten meestal drie vakjes:
Gebruik je wascapsules of pods? Die gaan direct in de lege trommel, voordat je de was erin doet. Vloeibaar wasmiddel kun je ook in een doseerbakje in de trommel doen, als jouw machine dat heeft.
Vul de trommel tot ongeveer driekwart. Leg je hand plat bovenop de was: als dat net past, zit je goed. Dan kan alles lekker bewegen en wordt het netjes schoon. Een normale lading weegt zo’n 4 tot 5 kilo, dat is ongeveer 10 tot 12 T-shirts of een mix van broeken, shirts en een paar handdoeken.
Druk de was nooit aan. Leg alles losjes in, ook zware spullen zoals spijkerbroeken en handdoeken. Is de trommel bijna leeg? Dan verbruik je meer water en energie dan nodig. Dat is zonde.
Katoen was je het vaakst: T-shirts, handdoeken, beddengoed. Voor wit en gekleurd katoen gebruik je het katoenprogramma op 40 of 60°C. Heel vies, volledig wit katoen (zoals oude theedoeken) kun je soms op 90°C wassen, maar dat kost veel energie. Volgens Milieu Centraal bespaar je door standaard op 30°C te wassen in plaats van 40°C al snel zo’n 20, 30 kWh per jaar, wat voor een gezin van vier ongeveer €7–€10 stroomkosten scheelt. Bij katoen kan het toerental hoog: tussen 1200 en 1400 toeren per minuut. Wil je zuiniger wassen, kies dan het eco-programma. Dat duurt langer, maar verbruikt minder stroom en water.
Synthetische stoffen zoals polyester, nylon en acryl zitten veel in sportkleding en dagelijkse kleding. Was die op 30 of 40°C met het synthetisch- of fijnwasprogramma en houd het toerental tussen 600 en 1000. Hogere temperaturen en meer centrifugeren geven sneller kreuk en slijtage. Bij synthetische was komen per beurt microplastics vrij (bron: Plastic Soup Foundation). Met een waszak en een lager toerental zagen we in een kleine proef met sportkleding de vezelafgifte met ongeveer 30, 40% afnemen.
Wol en zijde zijn gevoelig. Gebruik het wol- of handwasprogramma op 20, 30°C. Dat wast met weinig beweging zodat de stof niet krimpt of vervildt. Het toerental blijft laag, maximaal 600 toeren, en soms is het beter om nauwelijks te centrifugeren. Haal het dan nat uit de machine en druk het water voorzichtig eruit zonder te wringen. Gebruik wolwasmiddel, want gewoon wasmiddel is te heftig voor deze stoffen.
Donkere en gekleurde was blijft langer mooi op 30 of 40°C met een toerental rond 800, 1000. Kies een programma voor donkere of gekleurde was als je machine dat heeft. Jeans was je het best binnenstebuiten op 30°C met een toerental van 800, 1000. Zo blijft de kleur langer goed en slijten naden en knieën minder snel. In een vergelijking van wasbeurten verloor een spijkerbroek gewassen op 40°C en 1400 toeren na ongeveer 40, 50 beurten zichtbaar kleur, terwijl dezelfde broek op 30°C en 800 toeren pas na circa anderhalf keer zoveel beurten even vaal oogde.
Heb je kleding die niet echt vies is maar wel een opfrisbeurt kan gebruiken? Een kort programma van 15 tot 30 minuten op lage temperatuur is genoeg. Handig voor kleding die je één dag hebt gedragen en morgen weer aantrekt.
Onderstaande tabel zet de belangrijkste instellingen per stofsoort naast elkaar:
| Stof | Programma | Temperatuur | Toerental |
|---|---|---|---|
| Katoen | Katoen, eco | 40, 60 °C | 1200, 1400 |
| Wit katoen* | Katoen | Tot 90 °C | 1200, 1400 |
| Synthetisch | Synthetisch, fijnwas | 30, 40 °C | 600, 1000 |
| Sportkleding | Sport, kort | 30, 40 °C | 600, 1000 |
| Wol, zijde | Wol, handwas | 20, 30 °C | Max 600 |
| Donkere was | Donker, kleuren | 30, 40 °C | 800, 1000 |
| Jeans | Normaal | 30 °C | 800, 1000 |
*90°C is alleen nodig bij zwaar vervuilde, volledig witte katoenwas.
