Merk je dat je wasmachine steeds harder trilt, over de vloer schuift of bonkende geluiden maakt bij het centrifugeren? Dan zijn de schokdempers waarschijnlijk versleten. Controleer eerst of de belading goed verdeeld is en de machine waterpas staat, want dat kan hetzelfde gedrag veroorzaken. Met de trommeltest check je de dempers zelf: duw de trommel naar beneden en laat los. Komt hij gecontroleerd terug zonder natrillen, dan zijn ze nog goed. Zakt hij ver door, deint hij na of voelt hij los aan, dan is vervanging aan de orde. Schokdempers gaan gemiddeld 5 tot 10 jaar mee en vervangen kost al gauw €150 tot €240. Bij een oudere machine is het slim om die kosten af te wegen tegen de aanschaf van een nieuw apparaat.
Je zet een was op, gaat op de bank zitten en dan begint het. Zodra de machine gaat centrifugeren staat je hele bijkeuken te rammelen. Herkenbaar? Vaak wijzen mensen dan meteen naar de schokdempers. Maar hoe weet je of het daar echt aan ligt?
Schokdempers zitten onder de kuip van je wasmachine. Ze vangen de beweging van de trommel op, zodat die niet tegen de behuizing slaat. Slijten ze, dan vangen ze steeds minder op en merk je dat precies op het moment dat de trommel het hardst draait: tijdens het centrifugeren.
De signalen die je dan meestal ziet en hoort:
Dat laatste punt is belangrijk. Trilt of bonkt je machine ook tijdens het wassen zelf, dan zit het probleem meestal ergens anders. Denk aan een los voorwerp in de trommel, of aan de lagers.
En dat klinkt allemaal duidelijk, maar in de praktijk ligt het vaak genuanceerder. Een wasmachine die staat te stuiteren heeft namelijk lang niet altijd kapotte dempers. Een scheve vloer, een houten vloer of een lading handdoeken die aan één kant klont doet precies hetzelfde. Voordat je onderdelen gaat bestellen, is het dus slim om eerst een paar dingen uit te sluiten. Dat doe je in de volgende stap.
Voordat je conclusies trekt, is het slim om een paar dingen na te lopen. Trillingen komen namelijk vaker door een scheve opstelling of ongelijke belading dan door kapotte dempers. Zo pak je het aan.
Open de deur en kijk of het wasgoed netjes verdeeld zit. Zware stukken aan één kant zorgen voor een trommel uit balans, en dan gaat ie trillen, ook als de dempers prima zijn. Herverdeel de was en draai een kort centrifugeprogramma. Trilt hij daarna minder? Dan lag het gewoon aan de belading.
Leg een waterpas op de bovenkant en stel de pootjes bij totdat de machine niet meer wiebelt. Een scheve opstelling kan op kapotte dempers lijken, maar is dus heel wat makkelijker op te lossen. Let ook op de vloer: op hout lijken trillingen vaak veel erger dan op beton.
Zet de machine uit en duw de trommel naar beneden. Goede dempers geven weerstand en de trommel komt rustig terug omhoog. Bij versleten dempers zakt hij makkelijk in en komt hij traag of stuitend terug. Als richtlijn: de trommel hoort niet meer dan ongeveer 1 à 2 cm door te zakken en binnen ongeveer 1 seconde weer stabiel te zijn.
Duw de trommel ook naar links en rechts. Een klein beetje speling is normaal. Gaat hij ver opzij of voelt het echt los, dan wijst dat op problemen met de ophanging. Draai hem daarna met de hand rond en luister. Hoor je een schurend of knarsend geluid? Dat past vaker bij versleten lagers dan bij dempers.
Leg je hand op de behuizing terwijl de machine draait (blijf uit de buurt van de deur en bewegende delen). Blijft ie zwaar trillen en bonken, ondanks goede belading en een stabiele opstelling? Kijk dan onder of achter de machine op zichtbare schade of een olielek bij de dempers. Dat is een duidelijk teken dat er iets niet klopt.
AEG PowerCarescore 8,8Er is een verschil tussen een demper die slijt en een die echt kapot is. Bij een volledig defecte demper schuift de machine tijdens het centrifugeren over de vloer. Je hoort harde bonken, alsof de trommel tegen de binnenkast tikt. Open je de deur, dan zie je soms dat de trommel scheef hangt of naar één kant zakt. Is een demperstang gebroken of losgeraakt, dan wiebelt de trommel extreem als je hem aangeeft.
Moderne wasmachines meten dit soort trillingen automatisch. Je krijgt dan een foutcode, of de machine weigert gewoon te centrifugeren. Handig dat hij dat aangeeft, maar je blijft wel met kletsnat wasgoed zitten. Zie je dit samen met een scheve trommel of zichtbaar contact tussen trommel en kast? Vervang de dempers dan snel. Wacht je te lang, dan slijten ook de lagers, veren en kuip mee. Dat wordt een stuk duurder.
Bij normaal gebruik gaan schokdempers zo’n 5 tot 10 jaar mee. In een druk huishouden met meerdere wasbeurten per week slijten ze sneller, zeker als je vaak dekbedden, handdoeken of spijkerbroeken wast en regelmatig op hoge toeren centrifugeert.
Twee schokdempers kosten elk zo’n €35 tot €60. Reken daar €80 tot €120 aan arbeid bij op. In totaal kom je al snel op €150 tot €240. Bij een machine van 5 tot 7 jaar oud is dat vaak nog logisch. Is je wasmachine ouder of heeft hij al meer reparaties gehad, weeg de kosten dan af tegen de aanschaf van een nieuwe machine. Dat vinden we eerlijk gezegd een betere keuze dan blijven repareren aan een machine die zijn beste tijd gehad heeft.
