Centrifugeren: wat het doet en welk toerental past

Hoe centrifugeren precies werkt

Je hebt de was net gedaan en haalt de trommel leeg. De ene keer voelt alles bijna droog aan, de andere keer druipt je spijkerbroek nog na. Dat verschil kan met centrifugeren te maken hebben, maar ook met de stof, belading of een probleem met afpompen.

Centrifugeren is eigenlijk niets meer dan heel hard ronddraaien. De trommel maakt zoveel snelheid dat het water uit de vezels wordt geduwd, richting de trommelwand. Via de gaatjes in die wand loopt het water naar de kuip eromheen, waarna de pomp het afvoert.

Bij dezelfde was en een passend programma haalt sneller centrifugeren doorgaans meer water uit de kleding. Dat draaitempo heet het toerental, oftewel het aantal rondjes per minuut. Je ziet het vaak op de machine staan als 1200, 1400 of 1.600 toeren.

Wat restvocht betekent

Wat er na het centrifugeren nog in de stof achterblijft, noemen we het restvocht. Dat wordt uitgedrukt in een percentage van het gewicht van de droge was. Zit er 50% restvocht in, dan weegt 5 kilo droge was na het centrifugeren zo’n 7,5 kilo.

Minder restvocht betekent dat je was droger uit de machine komt en daarna sneller droog is. Aan de waslijn hangt de tijdwinst ook af van weer en ventilatie; in de droger kan het tijd en stroom schelen. Dat klinkt als een simpele rekensom: hoe hoger het toerental, hoe beter. Toch is het goed om daar iets genuanceerder naar te kijken, want niet elke stof kan tegen zo’n hoge snelheid en het extra voordeel hangt af van de machine, het programma en de belading.

Zo kies je het juiste toerental voor je was

Niet elke stof verdraagt hetzelfde toerental. Gebruik dit overzicht als uitgangspunt, nadat je het wasetiket en het passende programma hebt bekeken. De genoemde toerentallen zijn geen veiligheidsgrenzen voor ieder kledingstuk:

Stevig katoen kan vaak op 1200 tot 1.600 toeren, als het etiket en het programma dit toelaten. Fijn voor handdoeken en beddengoed die je snel wil drogen. Synthetische stoffen zoals polyester en nylon kunnen kreukgevoelig zijn; 800 tot 1.200 toeren is een gebruikelijk uitgangspunt, geen verplicht bereik. Voor lingerie, zijde of dunne blouses kies je het bijbehorende fijnwasprogramma. 400 tot 800 toeren kan daarbij passen, maar kijk naar het kledingstuk. Bij wol is ook de beweging tijdens het wassen belangrijk. Bosch WGG244ZONL laat in het wolprogramma maximaal 800 toeren toe; Miele WQ 1200 WPS noemt 1000.

Laag of hoog: wanneer kies je wat?

Kijk naar de stof én wat je daarna met de was doet. Stevige handdoeken en beddengoed kunnen vaak op een hoog toerental. Kijk bij spijkerbroeken ook naar stretch en het jeansprogramma. Bij kwetsbare, nieuwe of kreukgevoelige kleding is lager centrifugeren slimmer. De was komt wat natter uit de machine, maar je verkleint bij daarvoor gevoelig textiel de kans op kreuken of vervorming. Dat vinden we een prima ruil. Bij de meeste wasmachines pas je het toerental gewoon aan naast het programma. Sommige machines bieden ook de optie om helemaal niet te centrifugeren. Gebruik die als het kledingvoorschrift of programma dat vraagt. Druk kwetsbare was voorzichtig uit als dat mag; niet wringen. Je was blijft dan wel flink nat, dus houd daar rekening mee.

Wat het toerental doet met drogen en slijtage

Hoe hoger toerental tijd en stroom bespaart

Deze tabel geeft een concreet voorbeeld uit een oudere Bosch-drogerhandleiding (document 9000496841), voor 7 kilo katoen op kastdroog. Het zijn fabrikantwaarden voor die droogproef, geen vaste restvochtpercentages of droogtijden voor iedere wasmachine:

Gebruik je na het wassen een droger, dan helpt een drogere start. In hetzelfde Bosch-voorbeeld daalt het droogverbruik van 1,86 kWh na 800 toeren naar 1,35 kWh na 1.400 toeren. Het verschil is 0,51 kWh per beurt. Reken je met 150 van deze volle droogbeurten en een gekozen stroomprijs van € 0,40 per kWh, dan kom je op 76,5 kWh en € 30,60 per jaar. Bij een andere droger, belading of stroomprijs verandert de uitkomst. Ook een warmtepompdroger heeft minder water te verdampen als de was droger begint. Of 1.600 toeren merkbaar meer oplevert dan 1400, kun je niet uit deze tabel afleiden; die stand is hier niet opgenomen.

Zo ontzie je kwetsbare kleding

Een passend programma helpt om kwetsbare kleding te ontzien. Let daarbij niet alleen op het toerental, maar ook op wasbeweging, temperatuur, belading en het etiket. Dit zijn de onderdelen die aandacht vragen:

• Vezels: kies bij dunne of kwetsbare stoffen het voorgeschreven zachte programma
• Naden: controleer losse stiksels voordat je het kledingstuk wast
• Elastiek: volg het etiket bij stretch, lingerie en sportkleding
• Vorm: geef truien, T-shirts en breisels de was- en droogbehandeling van het etiket
• Delicate materialen: viscose, zijde, kant en dunne wol vragen niet allemaal hetzelfde programma

De was wordt tijdens centrifugeren tegen de trommelwand gedrukt. Hoe een kledingstuk daarop reageert, hangt ook af van de stof en constructie. Trillingen en geluid hangen bovendien af van machine, plaatsing en belading. Zet de machine waterpas en combineer losse grote en kleine stukken binnen de toegestane belading. De onbalansbeveiliging kan het toerental verlagen als de was slecht verdeeld ligt. Bonkt of verschuift de machine toch sterk? Stop volgens de handleiding en controleer de opstelling. Bij kwetsbare of favoriete kleding blijft het etiket het beste vertrekpunt.