Trekschakelaar wasmachine: kiezen en aansluiten

Waarom een trekschakelaar bij je wasmachine handig is

Zit het stopcontact achter je wasmachine? Dan kom je mogelijk niet bij de stekker zonder de machine te verschuiven. Met een trekschakelaar op een bereikbare plek kun je de stroom naar het apparaat toch makkelijk uitzetten.

Een trekschakelaar bedien je met een koord. Je trekt eraan en de stroom naar je wasmachine gaat uit. Je hoeft niet meer achter de machine te kruipen of bij het stopcontact te komen. Zeker in een bijkeuken of badkamer is dat prettig. Bedien elektra altijd met droge handen.

Wat levert het je op in de praktijk?

Je zet de machine helemaal uit, waardoor hij geen stroom meer verbruikt in stand-by. Of dat merkbaar scheelt, hangt af van het stand-byverbruik van jouw machine en eventuele verlichting in de schakelaar. Daarnaast heb je één duidelijke bedienplek om de machine uit te schakelen. Bij lekkage gebruik je die alleen als dat veilig en droog kan. En voor het dagelijks uitschakelen hoef je geen zware machine te verschuiven.

Wat een trekschakelaar niet doet: hij beschermt je niet tegen kortsluiting of een schok. De automaat beveiligt tegen overstroom en kortsluiting. De aardlekbeveiliging schakelt bij een lekstroom uit en kan extra bescherming tegen een schok bieden. De trekschakelaar maakt uitschakelen makkelijker. De beveiliging in de meterkast blijft nodig.

Let op: dubbelpolig of enkelpolig

Kies voor deze toepassing een passende dubbelpolige variant. Die onderbreekt fase én nul. De beschermingsleiding, de aarde, blijft verbonden. Een enkelpolige schakelaar onderbreekt maar één geleider. Een ingebouwd lampje is fijn voor de bediening, maar een gedoofd lampje bewijst geen spanningsloosheid: het lampje kan bijvoorbeeld defect zijn. Voor werk aan de aansluiting moet de voeding veilig worden gescheiden en gemeten.

Voor wie is het echt nuttig?

Heb je kinderen in huis, dan is het extra prettig. Na het uitschakelen kan de machine niet met alleen een druk op de startknop aan. Het koord zelf is geen kinderslot: houd het buiten bereik en laat kinderen niet met de machine spelen. Ook handig als je wasmachine op een lastig bereikbare plek staat, bijvoorbeeld ingebouwd onder een werkblad of in een smalle bijkeuken.

Zit je stopcontact gewoon binnen handbereik? Dan is een trekschakelaar minder noodzakelijk. Je kunt de stekker dan met droge handen net zo makkelijk zelf eruit halen, als de aansluiting daarvoor geschikt en veilig bereikbaar is. Of een trekschakelaar bij jouw opstelling past, hangt dus ook af van de bereikbaarheid van de stekker.

Zo kies je een veilige trekschakelaar voor je wasmachine

Welke trekschakelaar past bij jouw situatie?

Trekschakelaars zijn er in verschillende soorten. Een enkele uitvoering bedient één aansluiting. Een dubbele kan twee schakelgedeelten hebben, maar er bestaan ook wasmachine-drogeromschakelaars die juist afwisselend één apparaat voeden. Kijk naar het aansluitschema en de toegestane toepassing. 2 koorden zeggen op zichzelf niets over het aantal groepen.

Simpele modellen bedien je alleen met het koord. Er zijn uitvoeringen met een controlelampje en combinaties met een contactdoos. Bij zo’n passende contactdoos kan de wasmachinestekker intact blijven. Dat werkt netter dan een moeilijk bereikbaar stopcontact achter de machine. Een gewone trekschakelaar heeft niet vanzelf een stopcontact of overbelastingsbeveiliging. Controleer de productgegevens.

Laat de uitvoering kiezen voor de plek waar hij komt. In een badkamer bepalen de zones rond bad en douche welke aansluitingen en beschermingsgraad zijn toegestaan. IP44 betekent bescherming tegen onder meer spatwater, maar maakt een schakelaar niet geschikt voor iedere zone. Ook een product dat “badkamerschakelaar” heet, mag niet zomaar naast de douche. In een droge bijkeuken kunnen andere voorwaarden gelden.

Belangrijk voor de groepsindeling: kijk naar de aansluitwaarde van de machine en wat er tegelijk op dezelfde groep draait. NEN 1010 gaat uit van voldoende eindgroepen voor het voorziene gebruik, met afzonderlijke groepen waar nodig voor zware apparaten. Laat de installateur beoordelen wat jouw installatie nodig heeft. Automaat, leidingdoorsnede, aardlekbeveiliging en aarding moeten als geheel passen.

Wasmachine en droger: veilig samen of liever apart?

Wil je zowel je wasmachine als je droger via een schakelaar bedienen, bekijk dan eerst hun aansluitwaarden. Bij 230 V komt 16 A rekenkundig overeen met ongeveer 3.680 W. Een wasmachine van 2.300 W en een droger van 2.600 W samen vragen 4.900 W: dat voorbeeld is te zwaar voor één 16 A-groep. Niet iedere droger vraagt zoveel vermogen, maar ook een lager totaal is op zichzelf geen goedkeuring van de installatie. Laat de gelijktijdige belasting beoordelen.

Voor afzonderlijke groepen is geschikt schakelmateriaal nodig dat daarvoor bedoeld en gescheiden aangesloten wordt. Een omschakelaar op één groep werkt anders: die voorkomt gelijktijdig gebruik, als dat zijn voorgeschreven functie is. Sluit groepen nooit zelf samen aan omdat een behuizing twee schakelaars lijkt te hebben. Laat bij de keuze duidelijk vastleggen of je tegelijk kunt wassen en drogen.

Je wasmachine aansluiten op een trekschakelaar

Wat er bij het aansluiten komt kijken

Een vaste aansluiting vraagt elektrotechnische kennis en geschikte meetmiddelen. Laat dit door een vakbekwame elektricien doen. Je kunt zelf wel de afspraak voorbereiden: leg de machinehandleiding klaar, noteer de aansluitwaarde van het typeplaatje en geef aan waar de machine komt. Wil je een droger erbij, noteer dan ook daarvan de aansluitwaarde en vertel of beide tegelijk moeten kunnen draaien.

De elektricien controleert vervolgens onder meer deze 4 punten:

• De juiste voeding wordt uitgeschakeld en tegen opnieuw inschakelen beveiligd.
• De installateur stelt spanningsloosheid vast met een geschikte tweepolige spanningsaanwijzer en controleert het meetmiddel vóór en na gebruik. Een schroevendraaierzoeker of controlelampje volstaat niet.
• De schakelaar moet geschikt zijn voor de netspanning, belasting en toepassing. Controleer de dubbelpolige werking. Bijvoorbeeld 16 A / 250 V op het product is een toegestane waarde, geen aanwijzing om de groep te veranderen.
• Kabeltype, doorsnede, klemmen en beveiliging worden op elkaar afgestemd. Een soepel toestelsnoer is niet hetzelfde als vaste installatiebedrading. 1,5 of 2,5 mm² kun je niet los van die toepassing beoordelen.

Laat de elektrische voorbereiding en aansluiting uitvoeren volgens het fabrikantenschema. Open de behuizing niet om alvast draden los te maken.

Heeft de gekozen aansluiting een geschikte contactdoos, dan blijft de wasmachinestekker intact. Knip de stekker niet zelf af om hem passend te maken. Een vaste aansluiting kan een andere uitvoering vragen. Laat die beoordelen volgens de machinehandleiding en installatievoorschriften. Controleer daarbij de voorwaarden van de fabrikant, zeker als het netsnoer aangepast zou worden.

Vóór ingebruikname wordt de aansluiting gecontroleerd en zo nodig gemeten: onder meer beschermingsleiding, aansluitingen en schakelwerking moeten kloppen. Een kort wasprogramma en een brandend lampje vervangen die controle niet. Pas daarna probeer je de bediening. Hoor je gezoem of gekraak, zie je vonken of ruik je brandlucht, stop dan en laat de voeding veilig uitschakelen. Test niet verder.

De beste plek voor de trekschakelaar

Plaats de schakelaar bereikbaar voor normaal gebruik, met het koord buiten bereik van kleine kinderen. In een badkamer bepalen bad, douche en de concrete indeling de elektrische zones. Laat de toegestane plaats daarom vooraf vaststellen.

Bij in- of opbouw volgen bevestiging, kabeldoorvoer en afdichting de productvoorschriften. Kit niet op eigen inzicht alle openingen dicht: je kunt daarmee juist een voorgeschreven constructie veranderen. Een dicht kastje alleen zegt nog niets over de geschiktheid voor die plek.

Veilig dagelijks gebruik

• Wil je na het wassen uitschakelen, wacht dan tot het programma klaar is en schakel de machine eerst normaal uit. Volg de handleiding. De besparing hangt af van het apparaat.
• Controleer regelmatig of het trekkoord niet rafelt en nog stevig vastzit.
• Kijk de behuizing na op scheurtjes, verkleuring of roest.
• Voeg geen andere zware apparaten toe zonder de groepsindeling te laten beoordelen.
• Hoor je gezoem of gekraak, of ruik je iets verbrands? Stop het gebruik en schakel de voeding veilig uit. Raak beschadigde of natte delen niet aan.

Wanneer bel je een elektricien?

Twijfel je over de indeling van je meterkast? Weet je niet welke groep bij welke ruimte hoort, of is de bedrading oud en onduidelijk? Laat het dan controleren door een vakbekwame elektricien. Dat geldt ook als onduidelijk is of de groep en aardlekbeveiliging geschikt zijn, of als er een vaste aansluiting zonder stekker gemaakt of aangepast moet worden. Verkeerd aangesloten draden kunnen kortsluiting, brand of een elektrische schok veroorzaken. In een vochtige ruimte is dat risico nog groter.

Zit het probleem in de wasmachine zelf? Lees dan over reparatiekosten bij een kapotte wasmachine.