Waterverbruik wasmachine: liters per wasbeurt

Hoeveel water verbruikt een wasmachine per wasbeurt?

Bij de vijf modellen op deze pagina ligt het gewogen eco-waterverbruik tussen 44 en 50 liter per cyclus. Dat is geen vaste hoeveelheid voor elke wasbeurt. Hoofdwas en spoelen tellen allebei mee. Een voorbeeld met 47 liter en 200 beurten komt uit op 9.400 liter per jaar. Andere programma’s of ladingen kunnen flink meer of minder gebruiken.

Volgens Watergebruik Thuis 2021 van CBS en Vewin was de wasmachine goed voor gemiddeld 16,9 liter per persoon per dag, na douche en toilet. Het onderzoek schat ongeveer 49 liter per wasbeurt. Dat is een huishoudgemiddelde uit 2021, geen verbruiksnorm voor jouw apparaat. Een vergelijking tussen 70 en 47 liter levert ongeveer 33% besparing op. Die twee getallen gebruiken we hieronder als rekenvoorbeeld.

*Gekozen voorbeelden met 200 beurten en € 1,50 per m³ aan variabele waterkosten. Dit is geen actueel landelijk tarief. Vastrecht zit niet in de berekening. Vul voor jouw situatie het tarief inclusief toepasselijke belastingen in.

Waar bestaat het waterverbruik uit?

Een wasbeurt is de hoofdwas plus alle spoelgangen bij elkaar. De machine neemt eerst water in om te wassen en pompt dat daarna weg. Voor de spoelgangen komt er nieuw water bij. Een extra spoeling verhoogt dus de waterinname. Hoeveel hangt van machine, belading en programma af.

Stel dat een extra spoeling 15 liter vraagt bovenop een beurt van 45 liter: dat is een derde extra. Dit is een rekenvoorbeeld, geen vaste opgave voor ieder model. Ook indirect kan dosering meetellen. Te veel wasmiddel kan schuim veroorzaken, waarop een machine met schuimdetectie extra gaat spoelen.

Aan de temperatuur alleen kun je de liters niet aflezen. Het programma, de belading en de gekozen opties bepalen samen de waterinname. Warm wassen vraagt vooral energie voor het opwarmen. Kijk daarom apart naar water en stroom.

Waterverbruik per wasprogramma en per belading

Tussen de wasprogramma’s zitten flinke verschillen. Eco 40-60 is bedoeld voor energiezuinig wassen en duurt vaak langer. Het is niet bij elk model het programma met de minste liters. Hieronder staan concrete waarden uit de handleiding van de Bosch WGG244ZONL, zodat je ook de belading naast het verbruik ziet. Andere machines kunnen afwijken.

Kort wassen betekent niet automatisch minder óf meer water. In dit voorbeeld gebruikt Snel/Mix bij 4 kg 44 liter, tegenover 40 liter voor eco bij 4,5 kg. Dat zijn verschillende programma’s en ladingen. Maak er geen vaste regel voor alle snelle wassen van. De handleiding noemt de waarden buiten eco richtwaarden. Opties en omstandigheden thuis kunnen het resultaat veranderen.

Half beladen of vol beladen

Een halve trommel kost niet altijd de helft van het water. Bij de AEG LR86CB86 gebruikt eco met 8 kg 60 liter, en met 4 kg 42 liter. Dat is 7,5 tegenover 10,5 liter per kilo: bij die halve lading 40% meer per kilo. De Bosch-tabel hierboven laat juist 80 tegenover 40 liter zien. Het verschilt dus per model en programma.

Beladingsdetectie stemt het water af op de hoeveelheid was. Dat helpt bij kleinere ladingen, maar maakt het verbruik niet bij ieder model evenredig. Kijk bij het vergelijken daarom ook naar het vulgewicht van de trommel én naar de kilo’s en liters van hetzelfde programma.

Wat zegt het energielabel over het waterverbruik?

Op het energielabel van een wasmachine vind je het gewogen waterverbruik in liter per cyclus, gemeten op Eco 40-60. Het energieverbruik staat daar los van, in kWh per 100 cycli. De letter van A tot G gaat alleen over energie. Een A-machine kan dus best meer liters innemen dan een machine met een lagere letter.

Dat labelcijfer kan afwijken van wat je thuis meet. Daar zijn drie redenen voor:

• Het is gemeten op Eco 40-60 en niet op het programma dat jij meestal draait.
• Het is een gewogen waarde: een volle, een halfvolle en een kwartvolle trommel door elkaar.
• Je eigen meting hangt ook af van opties en omstandigheden, zoals extra spoelen, soort wasgoed en watertemperatuur bij de toevoer.

Het label is op 1 maart 2021 vernieuwd. De oude aanduidingen als A+++-40% zijn toen vervangen door een schaal van G tot en met A. Er staat ook een QR-code op. Die brengt je naar de EPREL-databank van de EU met productgegevens van jouw model, inclusief het waterverbruik per cyclus en het vulgewicht.

Liter per kilo: gebruik cijfers van dezelfde wasbeurt

Deel de liters van één concrete wasbeurt door het werkelijke droge wasgewicht. Stel dat je met 8 kg was 50 liter meet: dat is 6,25 liter per kilo. Meet je bij 7 kg 45 liter, dan is het 6,43 liter per kilo. De tweede beurt gebruikt minder liters in totaal, maar iets meer per kilo. Zo kun je je eigen wasgedrag vergelijken.

Doe die deling niet zomaar met het labelgetal en de maximale trommelinhoud. Het labelgetal is gewogen over volle, halve en kwartladingen en hoort dus niet bij alleen die maximale kilo’s. Sinds 2021 staat water bovendien per cyclus op het label. De oude jaarwaarde op basis van 220 beurten hoort bij het eerdere label. Voor je eigen jaarverbruik kies je jouw werkelijke aantal beurten.

Wat kost het water van een wasbeurt?

Met het gekozen rekenvoorbeeld van 47 liter en € 1,50 per m³ kost het water ongeveer € 0,07 per wasbeurt en € 14,10 bij 200 beurten. Je eigen tarief kan anders zijn. Zo reken je het na:

• Water per jaar = liters per beurt × jouw aantal wasbeurten. Met het label schat je op basis van gewogen eco-beurten. Met een eigen meting schat je voor dat programma en die lading.
• Waterkosten per jaar = liters per jaar ÷ 1.000 × je variabele tarief per m³. In ons voorbeeld: € 1,50 per m³.

De prijs per m³ verschilt per waterbedrijf. Neem voor de berekening het variabele tarief inclusief de toepasselijke belastingen en btw. Tel die niet nogmaals op als ze er al in zitten. Het vaste deel van de rekening betaal je ook als je minder water gebruikt.

In dit rekenvoorbeeld is water een kleine kostenpost van het wassen. Een paar liter besparen levert per beurt maar een klein bedrag op, terwijl zuinig omgaan met drinkwater wel zin heeft. Minder liters betekent niet automatisch evenredig minder stroom: spoelwater wordt normaal niet zoals de hoofdwas verwarmd. Vergelijk water en energieverbruik daarom afzonderlijk.

Hoe meet je het waterverbruik van je eigen wasmachine?

Het echte verbruik kun je meten met de watermeter in huis. Je noteert de stand vlak voor de wasbeurt en nog een keer vlak erna, terwijl niemand anders water gebruikt. Het verschil laat de inname voor die beurt zien, binnen de afleesnauwkeurigheid van de meter. Een doorlopend toilet of andere waterafname telt ook mee. Controleer daarom vooraf of de meter stilstaat als alle kranen en apparaten uit zijn.

1. Zet alle kranen dicht en zorg dat niemand de vaatwasser of het toilet gebruikt.
2. Noteer de watermeterstand in m³, inclusief de liters. Drie cijfers achter de komma zijn duizendsten van een m³. Bij een meter met kleine wijzerplaten lees je de aangegeven eenheden af. Voor deze meting heb je meer detail nodig dan voor de jaarlijkse standopgave.
3. Draai één complete wasbeurt en noteer programma, temperatuur, extra opties en het vooraf gewogen droge wasgoed.
4. Lees de meter meteen na afloop opnieuw af. Het verschil × 1.000 is je verbruik in liter. Bijvoorbeeld: 125,347 − 125,300 m³ = 0,047 m³, dus 47 liter. Dit zijn voorbeeldstanden.
5. Deel de gemeten liters door het droge wasgewicht. Een opgegeven maximale trommelinhoud is niet hetzelfde als de hoeveelheid was die er werkelijk in zat.

Wil je alleen een indicatie, kijk dan in de verbruikstabel van de handleiding en via de QR-code op het label in EPREL. Let erop of je een gewogen labelwaarde of een programmawaarde voor een bepaalde belading bekijkt. Handleidingen noemen bij andere programma’s vaak richtwaarden. Voor jouw vaste wasroutine blijft een eigen meting nuttig. Wil je twee programma’s vergelijken, houd dan het droge wasgewicht, het soort was en de extra opties zoveel mogelijk gelijk. Noteer ook of de was goed schoon en uitgespoeld is. Herhaal de meting als je een onverwacht groot verschil ziet.

Is mijn waterverbruik te hoog?

Er is geen vaste litergrens waarboven elke wasmachine te veel verbruikt. Vergelijk je meting eerst met de handleiding voor hetzelfde programma en dezelfde hoeveelheid was. Controleer ook of extra spoelen aanstaat en of je volgens de verpakking doseert. Een hoger getal dan het gewogen labelcijfer is nog geen defect. Blijft de machine onbedoeld water innemen of steeds vullen en afvoeren, dan is verder onderzoek nodig. Water dat na afloop blijft staan kan ook met Spoelstop of een afvoerprobleem samenhangen.

Loop de waterketen langs, van installatie tot de onderdelen die een monteur kan onderzoeken:

1. Afvoerslang (zelf te controleren). Een verkeerd geplaatste slang kan hevelwerking veroorzaken, waardoor water ongewenst wegloopt. Controleer hoogte, insteekdiepte en aansluiting volgens de handleiding van jouw model.
2. Aanvoerklep. Het klepje bij de waterinlaat sluit de toevoer af zodra er genoeg water in zit. Sluit het niet goed, dan kan er ongewenst water blijven instromen.
3. Niveauschakelaar of druksensor. Via een luchtkamer en slang kan dit onderdeel het waterniveau bepalen. Een storing kan de niveauregeling verstoren. Uit alleen een hoger litergetal kun je dit niet vaststellen.
4. Drukslangetje of luchtkamertje. Verstopping door zeepresten kan de niveaumeting verstoren.

De plaatsing van de afvoerslang kun je aan de hand van de handleiding controleren. Voor onderzoek aan aanvoerklep, niveauregeling of drukslang bel je een monteur. Neemt een uitgeschakelde machine ongevraagd water in, draai dan de toevoerkraan dicht en laat de oorzaak controleren.

Verbruikt een voorlader, bovenlader of was-droogcombinatie meer water?

Vergelijk het waterverbruik per model. Europese bovenladers gebruiken hetzelfde trommelprincipe als voorladers. Amerikaanse modellen met een roerder verklaren het beeld van hoog verbruik. Een combi kan tijdens drogen extra water gebruiken.

Het label van een was-droogcombinatie toont wassen en de volledige was-en-droogcyclus apart. Trek die twee watergetallen niet simpelweg van elkaar af om het koelwater te vinden: belading en meetcyclus verschillen. Bij een model dat water gebruikt om te condenseren kan drogen extra leidingwater vragen. Een warmtepompuitvoering werkt anders. Vergelijk de hele cyclus en de hoeveelheid was die je ermee kunt drogen.

Hoe bespaar je water tijdens het wassen?

De meeste invloed heb je op je lading, programmakeuze en dosering. Wat dat per jaar scheelt hangt af van hoe je nu wast. Onderstaande gewoonten helpen je gericht te vergelijken.

Was met een volle trommel

Spaar kleine wasjes waar mogelijk op. Het voorbeeld bij halve en volle belading laat zien hoe het verbruik per kilo kan verschillen. Prop de trommel niet te vol: het wasgoed moet kunnen bewegen. Houd de programmagrens aan, ook als op de machine een hoger maximaal vulgewicht staat.

Kies het ecoprogramma

Eco 40-60 is een energiezuinige keuze voor geschikt katoen, maar niet per definitie het programma met de minste liters of de langste duur. Heb je weinig tijd, vergelijk dan in de handleiding wat een kort programma bij jouw lading vraagt. De tijd alleen vertelt je niet het waterverbruik.

Doseer je wasmiddel zorgvuldig

Te veel wasmiddel kan extra schuim en resten veroorzaken. Een machine met schuimdetectie kan daarop extra spoelen. Doseer volgens de verpakking, afgestemd op hoeveelheid was, vuil en waterhardheid. Een hogere aanbevolen dosering bij hard water betekent niet automatisch dat je zelf extra spoelen moet aanzetten.

Maak lade en deurrubber geregeld schoon en volg voor een onderhoudswas het programma en de frequentie uit de handleiding. Meer hierover lees je bij het onderhoud van je wasmachine.

Gebruik extra spoelen als het nodig is

Staat extra spoelen standaard aan, beoordeel dan of je die optie voor die was nodig hebt. De extra liters verschillen per programma en model. Heb je last van achterblijvend wasmiddel, controleer ook dosering en belading. Bezuinig niet door meer was in de trommel te proppen dan het programma aankan.

Let bij aanschaf op sensortechniek

Beladingsdetectie past het water aan de hoeveelheid was aan. Vuilgraaddetectie en automatische dosering kunnen eveneens helpen, afhankelijk van het model en de instellingen. Een doseersysteem moet wel goed zijn ingesteld voor jouw middel en waterhardheid. Beoordeel een meerprijs aan de hand van concrete verschillen in verbruik en comfort. Het laagste watercijfer is niet het hele aankoopadvies.

Kun je een wasmachine op warm water of regenwater aansluiten?

Alleen als de machine daar uitdrukkelijk geschikt voor is. Hotfill gebruikt een daarvoor bedoelde warmwateraansluiting en instelling. Het kan de elektrische verwarming in de machine ontlasten, maar de winst hangt ook af van de bron van het warme water en de leidinglengte. Een gewone koudwatermachine sluit je niet zomaar op warm water aan.

Regenwater kan drinkwater vervangen, maar bespaart niet vanzelf energie. Het vraagt een geschikt apparaat, voldoende waterkwaliteit en een correct gescheiden installatie. Bij een daarvoor geschikt model kan voor de laatste spoeling nog drinkwater nodig zijn. Je kunt dus niet aannemen dat de hele wasbeurt zonder drinkwater kan. Laat vooraf controleren wat technisch en volgens de toepasselijke installatievoorschriften mag. Kijk altijd eerst in de handleiding: de gekozen instelling en de aansluiting moeten bij elkaar passen.

Wasmachine vergeleken met andere waterverbruikers in huis

Een wasbeurt van 47 liter zit in dezelfde orde van grootte als enkele minuten douchen. Met 7,5 liter per minuut kost 8 minuten douchen 60 liter. De tabel gebruikt ronde voorbeelden. Je douchekop, toilet, apparaat en programma bepalen de werkelijke hoeveelheid.

Dat wil niet zeggen dat wassen er niet toe doet. Bespaar je bijvoorbeeld 20 liter op 200 beurten, dan is dat 4.000 liter per jaar. Kijk daarnaast naar douche en toilet: die vormden in het CBS/Vewin-onderzoek de grootste posten. Waar jij het meest kunt besparen hangt af van jouw gewoonten.

Veelgestelde vragen over waterverbruik

Verbruikt een kort wasprogramma meer water dan een ecoprogramma?

Maakt het merk van de wasmachine uit voor het waterverbruik?

Hoeveel water bespaar ik met een nieuw model?

Waarom klopt het cijfer op mijn energielabel niet met mijn watermeter?