Een wasmachine werkt in vijf stappen: water inlaten, dat water verwarmen, wassen door de trommel te laten draaien, centrifugeren om water uit de was te slingeren, en het vuile water afpompen. Achter die gesloten deur werken onderdelen als de trommel, kuip, motor, drukschakelaar en printplaat samen om dat voor elkaar te krijgen. Moderne machines hebben steeds vaker een koolborstelloze inverter motor of een Direct Drive motor, die stiller en zuiniger is dan oudere modellen. Weet je hoe die onderdelen samenwerken, dan herken je problemen sneller: water dat niet wordt opgenomen wijst vaak op een verstopte filterzeef, een natte was na de centrifuge meestal op een onevenwichtige lading. Op deze pagina vind je ook praktische tips over reinigen, wasmiddeldosering en energiebesparing.
Je gooit je was erin, drukt op start en een uur later is alles schoon. Wat er in die tussentijd gebeurt, zie je niet. Toch is het handig om te weten hoe zo’n wasbeurt is opgebouwd. Zodra er iets misgaat, herken je namelijk veel sneller waar het aan ligt. Hieronder lopen we stap voor stap door het wasproces.
Eerst even de onderdelen die samen het werk doen. Dan snap je de rest van het verhaal een stuk makkelijker.
Heb je een voorlader, bovenlader of was-droogcombinatie? De basis werkt bij alle drie hetzelfde. Het verschil zit vooral in hoe je de machine vult en welke functies erop zitten.
Zodra je op start drukt, gaat eerst de deur op slot. Daarna loopt er koud water via de toevoerslang de machine in. Het waterniveau stijgt en duwt de lucht in het slangetje richting de drukschakelaar. Die meet de druk continu. Is de druk hoog genoeg, dan weet de besturing dat er genoeg water in staat en gaat de toevoer dicht.
Pakt je machine geen water? Kijk eerst of de kraan wel helemaal open staat. Dat is echt de meest voorkomende oorzaak. Anders zit de filterzeef in de toevoerslang verstopt, of is de drukschakelaar stuk.
Het water loopt via een slang langs het zeepbakje en spoelt zo je wasmiddel en eventueel wasverzachter mee de trommel in. Dat sopje maakt vlekken, geurtjes en vuil los uit de vezels. Zodra de trommel begint te draaien, wordt het water gelijkmatig verdeeld en raakt al je wasgoed even nat.
Sommige machines hebben automatische wasmiddeldosering. Je vult dan een reservoir dat een paar weken meegaat en de machine bepaalt zelf hoeveel er nodig is, op basis van de lading en het gekozen wasprogramma. Dat klinkt handig, en dat is het ook als je vaak twijfelt over de juiste dosering. Was je altijd hetzelfde soort lading, dan is het verschil met gewoon afmeten klein.
Het verwarmingselement brengt het water naar de temperatuur die je hebt gekozen. Warmer water laat vet en olie beter oplossen en maakt het wasmiddel actiever. Bij hardnekkige vlekken zoals zweetresten of vet merk je dat verschil goed.
Heeft je machine een stoomfunctie? Die zet water om in stoom, dat dieper in de vezels trekt. Handig om kleding op te frissen of kreukels te verminderen. Je hoeft je hier niet blind op te staren: voor de meeste alledaagse wassen doet een gewoon programma het prima.
Blijft het water koud terwijl je een warm programma koos? Dan is het verwarmingselement waarschijnlijk defect of zit er te veel kalk op. Een zacht tikkend geluid tijdens het opwarmen is trouwens normaal. Vervangen kost ongeveer €80 tot €150 inclusief arbeidsloon.
Is je was schoon, dan pompt de afvoerpomp het vuile water weg via de afvoerslang. Daarna loopt er schoon water in en draait de trommel opnieuw, nu om alle zeepresten uit je kleding te spoelen. Dat gebeurt met koud water. Zeep lost daar prima in op en het scheelt energie.
De meeste programma’s spoelen twee tot drie keer. Heb je een gevoelige huid, dan zit er op veel machines een extra spoelbeurt. Die kost wel meer water, dus zet hem alleen aan als je er echt last van hebt.
Nu moet het water eruit. De motor laat de trommel heel snel draaien, bij veel machines 1400 of 1600 toeren per minuut. Door de middelpuntvliedende kracht wordt het water uit je kleding geperst en via de gaatjes in de trommel afgevoerd. De afvoerpomp pompt het daarna weg.
Een machine met 1600 toeren centrifugeert wat droger dan een model met 1400 toeren en is ongeveer 2 minuten sneller klaar. In de praktijk is dat verschil kleiner dan je zou verwachten, zeker als je je was toch ophangt. Meer daarover lees je in ons artikel over het verschil tussen 1400 en 1600 toeren.
Voordat de trommel op volle snelheid gaat, doet de machine een balanseringscontrole. Hij draait de trommel een paar keer langzaam heen en weer om het wasgoed te verdelen. Zit alles aan één kant, bijvoorbeeld door een zware badjas, dan breekt hij het centrifugeren af en probeert het opnieuw. Lukt dat na drie pogingen niet, dan verlaagt hij het toerental of slaat hij het centrifugeren over. Dat doet hij om de lagers en schokdempers te sparen.
Stopt je machine steeds tijdens het centrifugeren, of komt je was kletsnat eruit? Dat komt bijna altijd door een ongelijk verdeelde lading. Verdeel het wasgoed opnieuw of gooi er een handdoek bij als tegengewicht. Staat de machine wel waterpas? Leg er een waterpas op. Helpt dat niet, dan kan het aan versleten schokdempers of lagers liggen. Bij machines met een aandrijfriem kan die riem versleten zijn. Heb je een Direct Drive motor, dan is er geen riem en wijst het eerder op de motor of de besturing.
De machine laat met een lampje of via het display weten dat het programma klaar is. Bij de meeste modellen gaat het deurslot nog een paar minuten later pas los, dus even geduld. Haal je was er daarna zo snel mogelijk uit. Nat wasgoed dat in de trommel blijft liggen gaat namelijk muf ruiken. Meer daarover lees je bij was in de wasmachine laten zitten.
AEG PowerCarescore 8,8Check eerst de basics: zit de stekker goed in het stopcontact en is de deur écht dicht? De machine start simpelweg niet als de deur niet vergrendeld is. Kijk ook even in de meterkast of er een zekering is gesprongen. Helpt dit allemaal niet, zoek dan de foutcode op in de handleiding of bel een monteur.
Staat de waterkraan volledig open? Dat is veruit de meest voorkomende oorzaak. Staat de kraan goed open, controleer dan de filterzeef in de toevoerslang. Die zeef zit aan de achterkant van de machine waar de slang aansluit. Je draait hem er meestal zo uit en spoelt hem even schoon onder de kraan. Is ook dat in orde, dan is de drukschakelaar mogelijk defect. Dat is een klusje voor een monteur.
Negen van de tien keer ligt het aan een ongelijkmatige lading. Open de deur, verdeel het wasgoed beter en probeer opnieuw. Zware items aan één kant zorgen ervoor dat de machine uit balans raakt en het centrifugeren afbreekt. Staat de machine zelf ook scheef? Leg een waterpas op de bovenkant. Een scheve machine trilt harder en heeft meer moeite om de lading in balans te houden.
Helpt dit niet, dan kan een versleten aandrijfriem of een probleem met de printplaat de oorzaak zijn. Dat is werk voor een monteur.
