Was sorteren begint met drie stapels: wit, bont en donker. Daarbinnen sorteer je ook op stof, want katoen, synthetisch, wol en lingerie vragen elk een eigen programma. Nieuwe of felle kleding was je de eerste keren apart op lage temperatuur, en bij gemengde trommelladingen kies je altijd de laagste temperatuur die op alle waslabels staat. Handdoeken, theedoeken, sportkleding en waterafstotende jassen houd je apart omdat ze schuren, pluizen of gevoelige lagen kunnen beschadigen. Voor de meeste dagelijkse was is 30 tot 40 °C prima; alleen bij echt vuil wasgoed of hygiënische was zoals ondergoed en beddengoed ga je naar 60 °C.
Veilig wassen begint met drie simpele stapels: wit, bont en donker. In de tabel zie je voorbeelden per stapel:
| Kleur | Voorbeelden |
|---|---|
| Wit | T-shirts, lakens |
| Bont | Prints, patronen |
| Donker | Zwarte, donkerblauwe truien |
Sorteer per stapel ook op stof: katoen bij katoen, en sportkleding en andere synthetische spullen zoals polyester apart. Wol, zijde en lingerie krijgen een eigen stapel, want die vragen altijd een milder programma.
Nieuwe kleding kan in het begin kleur afgeven, vooral donkere jeans en rode items. Was nieuwe, donkere of felle kleding daarom de eerste keren apart en binnenstebuiten op lage temperatuur, bijvoorbeeld 30 °C.
Bij twijfel: check het waslabel. Kijk of het item past bij je kleur- en stofstapel, en let op de maximale temperatuur en het soort programma.
Witte was kun je vaak samen wassen met lichtgrijs en crème, zolang de stoffen een beetje vergelijkbaar zijn. Katoenen handdoeken en katoenen T-shirts kunnen bijvoorbeeld prima samen. Stop alleen liever geen dikke handdoeken bij fijne blouses of lingerie, want dat geeft sneller slijtage en pluis op lichte kleding.
Bij bonte was kun je kleuren combineren als ze ongeveer even sterk zijn. Pastels bij pastels kan goed, en felle kleuren bij felle kleuren ook.
Donkere was zoals zwarte broeken, donkerblauwe shirts en grijze truien kun je samen wassen als de stoffen bij elkaar passen. Keer donkere kleding binnenstebuiten om kleurverlies te beperken.
Wol, zijde en kleding met een fijnwas-symbool op het label horen niet bij je standaard katoenwas. Deze stoffen hebben een milder programma nodig met lagere temperatuur en minder toeren, anders krijg je sneller krimp of vervorming. Meer over centrifugeren lees je op de bijbehorende pagina.
Sportkleding was je liever apart van katoen. Sportstoffen zijn vaak dunner en rekbaarder en blijven beter in vorm met een apart, mild programma op lagere temperatuur.
Was je toch materialen door elkaar, kijk dan naar alle waslabels samen en kies de laagste toegestane temperatuur voor de hele trommel.
Je gooit even snel alles bij elkaar in de trommel, want het is toch allemaal donker. Een week later voelt je hardloopshirt klam aan en zit je zwarte trui vol pluis. Dat komt bijna altijd door één ding: stoffen die niet bij elkaar horen. Wat we in de praktijk het vaakst zien misgaan:
Twijfel je? Kijk naar het gewicht en de structuur. Zwaar en ruw bij zwaar en ruw, licht en glad bij licht en glad. Daarmee vang je het grootste deel van de problemen al af.
Bij kwetsbare was is het label je beste hulp. Deze symbolen kom je het vaakst tegen:
Staat er een getal in het wasbakje, dan is dat de maximale temperatuur. Niet de aanbevolen temperatuur. Lager mag dus altijd.
| Wasgoed | Programma | Temperatuur | Toerental | Wasverzachter? |
|---|---|---|---|---|
| Handdoeken | Katoen | 40 of 60 °C | 1200 of 1400 | Nee |
| Sportkleding | Synthetisch of sport | 30 of 40 °C | Rond 800 | Nee |
| Wol, zijde en lingerie | Wol of fijnwas | Max 30 °C | 400 tot 800 | Optioneel, mild |
| Waterafstotende kleding | Outdoor of synthetisch | 30 of 40 °C | 800 of 1000 | Nee |
| Donkere jeans | Katoen of fijnwas | 30 °C | 800 of 1000 | Optioneel |
Handdoeken kunnen tegen een stootje. Katoenprogramma op 40 tot 60 °C, gerust op 1200 tot 1400 toeren. Hoe meer water eruit gaat, hoe sneller ze droog zijn. Sla de wasverzachter over. Die legt een laagje op de vezels waardoor handdoeken juist minder goed vocht opnemen.
Sportkleding wil je zo min mogelijk belasten. Een synthetisch of sportprogramma op 30 tot 40 °C met ongeveer 800 toeren is genoeg. Ook hier geen wasverzachter. En vul de trommel niet te vol, want dan schuurt alles langs elkaar. Een vuist ruimte boven de was is een prima maat.
Wol, zijde en lingerie gaan op maximaal 30 °C in het wol- of fijnwasprogramma, met 400 tot 800 toeren. Stop kleine of kwetsbare stukken in een waszak. Sluit haakjes van beha’s altijd even. Laat een wollen trui daarna liggend op een handdoek drogen, want hangend rekt hij uit.
Waterafstotende kleding zoals een regenjas was je op een outdoor- of synthetisch programma op 30 tot 40 °C. Gebruik liever geen gewoon wasmiddel met wasverzachter erin, want dat vermindert de waterafstotende werking. Na het wassen kun je een impregneerspray gebruiken om die werking weer op peil te brengen. Kijk wel eerst even op het label van je jas.
Kortom: kwetsbare was hoeft niet ingewikkeld te zijn. Sorteer op stof, houd de temperatuur laag, draai het toerental omlaag en gebruik een waszak. Daarmee doe je al negentig procent goed.
AEG PowerCarescore 8,8Shirts, broeken en truien die je één dag aan hebt gehad en zonder vlekken zitten: 30 °C is daarvoor prima. Dat is zuinig en beter voor kleuren en stoffen. Een moderne wasmachine verbruikt bij 30 °C gemiddeld zo’n 35, 40% minder stroom dan bij 60 °C, wat bij 3 wassen per week grofweg €20–€30 per jaar kan schelen.
Voor normaal vervuilde was, zoals kleding met zweetplekken of een paar lichte vlekken, is 40 °C meestal prima. Kies een normaal katoen- of gemengd programma, zolang er niks tussen zit dat volgens het label maar 30 °C aankan.
Alleen bij echt vieze was, zoals werkkleding met modder of vet, ga je naar 60 °C. Check wel altijd eerst het label. Bij twijfel kun je vlekken beter vooraf aanpakken en op de veilige temperatuur blijven.
Beddengoed en ondergoed was je op de hoogste temperatuur die het label toestaat. Mag 60 °C, pak dan die stand met een normaal of intensief katoenprogramma. Is 40 °C de max, ga dan niet hoger, maar kies eventueel een langer of intensiever programma. RIVM en Consumentenbond adviseren 60 °C voor katoenen ondergoed en beddengoed bij extra hygiëne, vooral bij allergieën, verminderde weerstand of baby’s.
Bij een gemengde trommel met verschillende labels geldt: de laagste toegestane temperatuur bepaalt de hele lading. Mag één item maar 30 °C en de rest 40 °C, dan was je alles op 30 °C of je houdt dat ene stuk apart.
Ruikt je was niet fris na wassen op lagere temperaturen, draai dan af en toe een trommelreinigingsprogramma op 60 °C.
Bij sterk vervuilde was helpt voorbehandelen. Doe wat vloeibaar wasmiddel of vlekkenverwijderaar direct op de vlek, laat het minimaal 15 minuten intrekken en was daarna op de temperatuur die het label toestaat. Dit werkt vooral goed bij vet, etensresten en modder.
Bij hardnekkige vlekken kun je de stof voorzichtig tussen je vingers met een beetje zeep wrijven, of zachtjes met een zachte borstel. Doe dit niet te hard bij dunne of gevoelige stoffen zoals zijde of fijne breisels.
Gaat het om hygiënische was, zoals ondergoed, babykleding of beddengoed na ziekte, gebruik dan de hoogste temperatuur die het label toestaat en kies een passend katoen- of hygiëneprogramma.
Meer wastijd helpt bij viezere was. Een intensief programma maakt beter schoon dan een kort of snel programma. Voor hygiënisch gevoelige was kun je een hygiëneproduct toevoegen in het bakje voor wasverzachter, zodat bacteriën ook bij lagere temperaturen beter worden aangepakt.
Bij fijne stoffen zoals wol of zijde, die niet heet gewassen mogen worden, combineer je voorbehandeling met het juiste programma. Pak vlekken vooraf aan met lauw of koud water en een mild middel, wrijf niet hard en kies daarna het wol- of fijnwasprogramma met lage temperatuur en weinig beweging.
